Boekenweek feestelijk begonnen: 'Wie niet leest, saboteert zichzelf'
In dit artikel:
Het is Boekenweek, voortvarend afgetrapt met het Boekenbal in Amsterdam. Gedurende de promotieweek organiseren boekhandels en bibliotheken activiteiten, trekken schrijvers langs podia in het hele land en krijgen klanten bij aankoop het Boekenweekgeschenk Piaggio — geschreven door Hendrik Groen — cadeau.
Tegelijkertijd blijft een zorgwekkende trend: jongeren lezen minder dan ouderen. Maar er is ook nuance: uit een recente peiling blijkt dat ongeveer één op de drie Gen-Z’ers (ongeveer geboren tussen 1997 en 2012) minstens maandelijks een boekwinkel bezoekt, meer dan oudere generaties. Het thema van de Boekenweek dit jaar is “mijn generatie”, en de NOS vroeg vier schrijvers hoe zij jongere lezers weten te bereiken.
Doortje Smithuijsen (34), journalist en filosoof, schreef dit jaar het Boekenweekessay. Ze combineert boeken met een populaire podcast en ziet overlap maar ook verschillen tussen haar publiek op die twee kanalen. Volgens haar bestaat er geen kant-en-klare marketingstrategie: uiteindelijk zorgen goed geschreven boeken en persoonlijke aanbevelingen voor doorbraak. Ze maakt zich zorgen over de daling van leesvaardigheid onder jongeren en ziet lezen als een onderdeel van persoonlijke ontwikkeling en succes.
Peter de Smet (71), die als Hendrik Groen publiceert en deze Boekenweek het geschenk tekende, merkte dat zijn werk niet alleen oudere lezers trekt maar ook jongeren weten te vinden. Sinds hij uit de anonimiteit trad, krijgt hij waardering van verschillende leeftijden. Zijn advies voor beginnende lezers: kies toegankelijke verhalen over ‘normale’ mensen met humor en emotie; dat wekt vaak nieuwsgierigheid naar meer.
Lale Gül (28) werkt samen met Johan Derksen en gebruikt moderne middelen en actuele thema’s — zoals het gebruik van herkenbare hashtags — om jong publiek aan te spreken. Ze vertelt dat haar eigen liefde voor lezen ontstond uit verveling en schooladvies; tegenwoordig gelooft ze dat verplichte schoolliteratuur beter moet aansluiten bij de belevingswereld van jongeren: snel tempo, herkenbaarheid, spanning en humor prikkelen hen eerder dan klassieke canonteksten.
Rob van Essen (63), meervoudig prijswinnaar, schrijft vooral voor zijn generatie maar ziet dat thema’s ook jongeren aanspreken. Hij erkent de beperkte invloed van auteurs om leesgedrag te veranderen en wijst op de sleutelrol van onderwijs. Als aanrader voor jonge lezers noemt hij sciencefiction: avontuurlijk, grensverleggend en een spiegel voor de moderne maatschappij.
Collectief pleidooi van de vier: toegankelijke, herkenbare verhalen en een onderwijsaanpak die aansluit bij jonge lezers zijn cruciaal om generaties aan het lezen te houden.