Boekensector trekt aan alarmbel: AI-bedrijven gebruiken boeken zonder toestemming

In dit artikel:

De Vlaamse boekensector protesteert tegen grote technologiebedrijven die boeken en andere teksten zonder toestemming gebruiken om AI-taalmodellen te trainen. Auteurs en uitgevers zeggen dat dit in strijd is met het auteursrecht en dat makers geen vergoeding krijgen voor hun werk. De campagne “AI schrijft geen boeken, AI imiteert” krijgt steun van onder anderen Tom Lanoye, Kristien Hemmerechts, Bart Moeyaert en Lize Spit.

Volgens Maarten Vanhoof van de Groep Algemene Uitgevers halen AI-bedrijven content op verschillende manieren binnen, onder meer door websites te scrapen, boeken aan te kopen en die vervolgens illegaal in hun systemen te verwerken. De sector vreest bovendien dat AI wordt gebruikt om op grote schaal goedkope boeken van lage kwaliteit te produceren. Die kunnen echte auteurs verdringen en onwaarheden bevatten.

Schrijver David Van Reybrouck noemt de praktijk piraterij en zegt dat minstens 38 van zijn titels zonder zijn toestemming in AI-systemen zijn opgenomen, evenals wetenschappelijke artikelen uit zijn academische periode. Hij heeft op zich geen bezwaar tegen het gebruik van zijn werk, maar vindt dat daar toestemming en een correcte vergoeding tegenover moeten staan. Volgens hem biedt de Europese verplichting om AI-gegenereerde boeken te vermelden wel bescherming aan consumenten, maar nog onvoldoende aan auteurs.

De auteurs en uitgevers vragen daarom een bindend Belgisch en Europees kader dat AI-bedrijven verplicht toestemming te vragen, transparant te zijn over hun trainingsmateriaal en rechthebbenden eerlijk te betalen. Nu kunnen makers zich alleen actief afmelden, terwijl dat volgens Van Reybrouck zou moeten worden omgekeerd. De campagne wordt gesymboliseerd door het boek “Namaak”, dat volledig uit lege pagina’s bestaat. Daarmee willen de initiatiefnemers tonen dat zonder bescherming van auteurs, redacteurs, uitgevers en vertalers uiteindelijk minder nieuwe stemmen en boeken zullen verschijnen.