BnnVara-presentatrice voelt geen vliegschaamte ondanks verre reis naar Curaçao
In dit artikel:
BNNVARA-presentatrice Chaira Koops beschrijft in een persoonlijke column haar morele worsteling na een tien uur durende vlucht in januari naar Curaçao. Hoewel ze zichzelf als links en progressief ziet, geeft ze toe dat ze nauwelijks vliegschaamte voelt, wat haar ongemak en twijfels oproept over consistentie en hypocrisie.
Op Schiphol rekende Koops uit dat haar retourvlucht per persoon ongeveer 1,6 tot 2,0 ton CO2 uitstoot—een hoeveelheid die ze vergelijkt met tienduizenden kilometers autorijden, anderhalf jaar stroomverbruik of maanden verwarming. Die cijfers deden haar niet afzien van de reis, maar leidden wel tot rationele rechtvaardigingen: omdat zij al achttien jaar vegetariër is, rekende ze dat dergelijke ecologische keuzes voor haar als een soort 'vliegtegoed' fungeerden (zij haalt een vergelijking aan waarin vier jaar vegetarisch eten gelijk staat aan één retourtje tropen).
In plaats van alleen bij zichzelf schuldgevoel te zoeken, verlegt Koops de verantwoordelijkheid naar structurele factoren: belastingontwijkende multinationals, superrijken en een economisch systeem dat winst boven leefbaarheid stelt. Ze erkent het klimaatprobleem, maar plaatst individueel gedrag lager op de prioriteitenlijst dan systeemverandering.
Ter ondersteuning citeert ze psycholoog Ap Dijksterhuis, die stelt dat mensen gelukkiger worden van ervaringen zoals reizen en dat grotere winst te halen valt uit het terugdringen van zakelijk vliegen. Koops vat haar positie samen als kritisch ten opzichte van het systeem, maar voorlopig toch gebruikmakend van de voordelen ervan: bewustzijn en twijfel combineren met zelfspot en een stukje egoïsme. Haar slotconclusie is nuchter en ambivalent: ze schaamt zich wel dat ze geen vliegschaamte heeft, maar blijkbaar nog niet genoeg om anders te handelen.
Context: de discussie rond 'vliegschaamte' illustreert de spanning tussen persoonlijke gedragskeuzes en de vraag naar structurele beleidsmaatregelen om luchtvaartuitstoot substantieel te verminderen.