Blauwtje voor Klaver, maar Jetten ziet: meerderheden vinden wordt pittig

In dit artikel:

D66-leider Rob Jetten stuit in het eerste grote debat over het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA op stevige tegenwind in de Kamer. Het akkoord, vrijdag gepresenteerd, trok dinsdag brede kritiek vanwege miljardenbezuinigingen en lastenverzwaringen, met name de voorgenomen sterke koppeling van de AOW-leeftijd aan de levensverwachting. Die maatregel raakt zowel linkse als rechtse partijen en leidde tot felle woorden van onder anderen PVV-leider Geert Wilders en GL/PvdA-leider Jesse Klaver.

Klaver probeerde de oppositie te verenigen en eiste dat de pensioeningreep van tafel gaat, maar slaagde er niet volledig in: PVV-afsplitsers en de SGP steunden hem niet. Opmerkelijk was wél dat JA21 zich bij Klaver schaarde, ondanks dat die partij in haar eigen verkiezingsdoorrekening dezelfde AOW-verhoging had voorgesteld. Daardoor ontstond een krappe meerderheid van 76 zetels tegen het plan; Wilders overweegt een hoofdelijke stemming om dat te testen.

Ook middenpartijen waarop de coalitie rekent, zoals ChristenUnie en 50Plus, uitten forse kritiek. 50Plus-voorman Dick Struijs zei dat het akkoord een eerder bereikt pensioenakkoord ondergraaft; CU-leider Mirjam Bikker noemde de plannen een „handgranaat in de polder”. Verder stuit de voorgestelde ‘NAVO-taks’ op scepsis en bleef onduidelijk of burgers er daadwerkelijk op vooruitgaan — een doorrekening door het CPB volgt later deze maand. Daarnaast werden onduidelijkheden over asielbeleid en medisch-ethische maatregelen aangehaald.

Omdat het kabinet-minority is, hebben D66, VVD en CDA steun van andere fracties nodig om wetten door Tweede en vooral Eerste Kamer te krijgen. Ondanks het debat kan Jetten doorgaan als formateur; mogelijk volgt woensdag al overleg over de verdeling van ministersposten.