Bladeren vallen al in augustus: waarom bomen zichzelf beschermen tegen hitte en droogte

In dit artikel:

Hoewel het pas augustus is, vallen in België al massaal bladeren van bomen en struiken en hangt plaatselijk een herfstgeur. Volgens tuin- en groenjournalist Marc Verachtert komt dat niet door een vroegtijdige herfst, maar door de uitzonderlijke hitte en aanhoudende droogte. Bladeren verdampen meer water dan de wortels kunnen opnemen, waardoor planten ze afstoten om zichzelf te beschermen.

Bomen en struiken kunnen later mogelijk opnieuw uitlopen als ze voldoende vocht krijgen, maar Verachtert waarschuwt dat jonge scheuten bij een daaropvolgende vorst beschadigd kunnen raken. Vaste planten zoals hosta’s, floxen en Japanse anemonen herstellen dit jaar waarschijnlijk niet meer: hun bovengrondse delen zijn verdord en afgestorven, terwijl alleen de wortels proberen te overleven.

Ook de gebruikelijke herfstkleuren zullen grotendeels ontbreken. Veel bladeren verkleuren meteen bruin en vallen af, waardoor planten het kleurrijke herfstproces overslaan. De typische geur, petrichor, ontstaat door regen, vallende bladeren en beginnende compostering.

Verachtert raadt aan bladeren voorlopig te laten liggen. Ze vormen een isolerende laag die de wortels beschermt tegen hitte en vocht in de bodem vasthoudt. Alleen op het gazon kunnen ze beter worden verwijderd, zodat regenwater makkelijker in de grond dringt. Met vaker voorkomende hittegolven en langere droogteperiodes moeten tuinen volgens hem robuuster worden, onder meer door meer regenwater te laten infiltreren in plaats van uitsluitend mediterrane planten aan te planten.