Björn en Benny van Abba hebben de buik vol van Brabantse carnavalshit

In dit artikel:

De Eindhovense carnavalsband De Kapotte Kachels zit in een rechtszaak met platenmaatschappij Universal Music namens Benny Andersson en Björn Ulvaeus (van Abba). Aanleiding is hun hit Dikke Pens — een humoristisch carnavalslied met zanger René van Rooij — dat binnen twee maanden ruim een miljoen keer op Spotify werd gestreamd en de prijs voor beste carnavalslied won. Universal liet het nummer van Spotify halen omdat Abba stelt dat Dikke Pens voortbouwt op de melodie van Take a Chance on Me (1978) en daardoor auteursrecht schendt.

De Kapotte Kachels erkennen dat Abba hun voorbeeld was en hadden Andersson en Ulvaeus zelfs als schrijvers vermeld. Toch vinden zij het onterecht dat hun nummer niet meer toegankelijk is en stelden Universal voor alle inkomsten uit de streams aan Abba af te dragen; dat aanbod werd afgewezen. Volgens Universal betekent zo’n financiële schikking dat Abba instemt met het gebruik van hun compositie, iets wat de auteurs niet willen omdat zij hun werk onaangeroerd willen houden. Advocaat Dirk Visser (Universal) noemde het carnavalsnummer een “verminking” van het origineel; De Kapotte Kachels zien hun werk als een uiting van carnavalsgrap en vrijheid van meningsuiting.

De zaak werd woensdag behandeld bij de rechtbank in Utrecht, waar beide partijen hun standpunten ontvouwden. De band wordt bijgestaan door muziekrechtspecialist Victor den Hollander, die benadrukt dat het om vrijheid van meningsuiting van een carnavalsvereniging gaat en niet primair om geld. Ter zitting werden beide versies van het lied afgespeeld zodat de rechter zelf de overeenkomsten en verschillen kon horen. De advocaat van de band verwees naar eerdere, langdurige jurisprudentie rond muziekgebruik — onder meer de juridische strijd tussen Pelham en Kraftwerk — waarin het Europese Hof vragen beantwoordde over pastiche, parodie en de balans tussen auteursrecht en expressie.

De Kapotte Kachels financieren de procedure deels via crowdfunding en verkoop van merchandise met slogans als “Free Dikke Pens”. René van Rooij, met karakteristieke Brabantsheid, verwoordde in de rechtbank zijn scepsis dat Andersson persoonlijk het carnavalsnummer ooit zou kennen: “Ik denk nie dat d’n Benny Dikke Pens ooit geheurd he.” De rechtbank kondigde aan over zes weken uitspraak te doen.