Bizarre nieuwe Israëlische wet: doodstraf specifiek gericht op Palestijnen

In dit artikel:

Het Israëlische parlement heeft maandag stilletjes een wet aangenomen die de doodstraf standaard invoert voor terroristische moorden die door militaire rechtbanken op de bezette Westelijke Jordaanoever worden behandeld. De nieuwe regels schrijven voor dat veroordeelden binnen negentig dagen worden opgehangen; slechts in zeer uitzonderlijke gevallen kan een rechter van de executie afzien en levenslang opleggen. In de praktijk richt de maatregel zich vrijwel uitsluitend op Palestijnen, omdat zij systeematisch door militaire tribunalen worden berecht, terwijl Israëlische burgers die soortgelijke daden plegen volgens civiel recht worden behandeld.

De initiatiefnemer is de extreemrechtse partij Otzma Yehudit, een coalitiepartner die openlijk pleit voor sterke maatregelen tegen Palestijnen. Minister van Nationale Veiligheid Itamar Ben‑Gvir juichte de wet en noemde het een van de belangrijkste wetten in jaren. Critici wijzen erop dat de regelgeving daarmee geen neutrale antiterreurmaatregel is, maar een juridisch kader dat ongelijkheid en discriminatie institutionaliseren: wie Palestijn is, krijgt andere procedurele bescherming en een vrijwel automatische doodstraf.

De auteur van het stuk veroordeelt de wet scherp: een rechtsstaat hoort onpartijdig te zijn en straffen moeten onafhankelijk van etniciteit of nationaliteit worden toegepast. Historisch gezien is de doodstraf in Israël zelden voltrokken sinds de executie van Nazi‑leider Adolf Eichmann in 1962; de nieuwe wet breekt met die praktijk en fungeert volgens tegenstanders vooral als symboolpolitiek en wraakbeleid, niet als effectief veiligheidsinstrument.

Breder gezien roept de maatregel zorgen op over mensenrechten en de rechtsstatelijke beginselen in een bezet gebied. Door onderscheid te maken tussen wie voor de rechter komt en welk rechtssysteem van toepassing is, vergroot de wet volgens tegenstanders de kans op verdere polarisatie en radicalisering en ondermijnt zij westerse rechtsnormen. Voorstanders noemen het een harde aanpak tegen terreur; tegenstanders waarschuwen dat zo’n eenzijdige, zware straf enkel meer geweld en internationale kritiek kan aanwakkeren.