Binnenskamers | Rolverdeling krijgt vorm: Yesilgöz blijft uit de wind

In dit artikel:

In Nieuwspoort presenteerden D66, VVD en CDA onlangs hun akkoord voor een zeldzaam minderheidskabinet; het perscentrum zat vol (inter)nationale media. De drie leiders — Rob Jetten, Dilan Yesilgöz en Henri Bontenbal — beantwoordden vragen over een akkoord dat twee kanten heeft: ambitieuze investeringen naast aanzienlijke bezuinigingen.

De krant constateert dat de zogenoemde nieuwe generatie politici terugvalt op klassieke politieke taaltrucs: ingrepen verhullen door ze als noodzakelijke hervormingen te verkopen. Bontenbal stelde dat de AOW onaangetast blijft, maar laat onvermeld dat de AOW-leeftijd vanaf 2033 omhoog gaat, wat op termijn bijna 3 miljard euro scheelt. Dat is geen status quo, maar een bezuinigingsmaatregel die letterlijk in het akkoord zit. Evenzo wordt het snijden in zorgkosten door Jetten gepresenteerd als het voorkomen van een begrotingsexplosie; voor ongeveer een half miljoen wijkverpleegkundigen betekent dat echter dat ze straks een eigen bijdrage moeten betalen — concreet minder ondersteuning.

Op de achtergrond tekent zich een rolverdeling af: Yesilgöz legt vooral de VVD-wapenfeiten uit (zoals het onaangetaste hypotheekrentevoordeel en geen hogere belasting op schenkingen/erven), terwijl VVD-onderhandelaar Eelco Heinen trots wees op het vrijmaken van ruim 19 miljard voor defensie — voornamelijk door te snoeien in zorg en sociale zekerheid. Jetten lijkt de taak te krijgen de pijnlijke keuzes uit te leggen, Bontenbal neemt daar ook een rol in, en Yesilgöz profileert zich voorlopig als breder beschermde campagnevoerder.

De conclusie: het akkoord belooft veel maar camoufleert ook harde keuzes. Het is volgens de auteur beter wanneer politici die bezuinigingen helder en eerlijk benoemen, omdat verhullende taal de werkelijkheid niet verandert en debatten daardoor vertekend raken.