Binnenskamers | 'Gewoon je bek houden' is wel een duidelijke boodschap

In dit artikel:

Edo van der Goot waarschuwt voor de schade van dubbele boodschappen in de Haagse politiek: politici veroordelen soms geweld of verontwaardiging, maar voegen er direct een "maar" aan toe, waardoor de afkeuring verwatert. Hij plaatst dat patroon tegen de achtergrond van hoe bestuurders vaak om delicate kwesties heen praten—niet altijd uit onwil, maar soms om het werk van Kamerleden niet af te doen of om politieke sensitiviteit te bewaren. Toch zijn er momenten waarop helderheid cruciaal is.

Als voorbeeld haalt Van der Goot twee recente gebeurtenissen aan. Tijdens de coronaperiode gaf Mark Rutte een ronduit duidelijke waarschuwing aan supporters die de regels overtraden: "Gewoon je bek houden als je daar zit." Die directe toon maakte duidelijk wie bedoeld werd en welk gedrag onacceptabel was. In het geval van de recente rellen rond asielzoekerscentra bleek de reactie van het kabinet minder zuiver. VVD-leider en vicepremier Dilan Yesilgöz noemde het geweld "werkelijk ontoelaatbaar", maar voegde eraan toe dat het kabinet begrip heeft voor de zorgen van omwonenden—een toevoeging die volgens de columnist de veroordeling verzwakt.

Van der Goot verwijst naar waarschuwingen van Wieke Vink, directeur van de NCTV: als politici niet helder aangeven waar geweld vandaan komt en wie daarvoor verantwoordelijk is, normaliseert dat extremistisch gedachtegoed geleidelijk. Veiligheidsdiensten benadrukken dat benoemen en kordaat veroordelen essentieel is om die normalisatie te voorkomen; zonder die duidelijkheid krijgen extremistische stemmen ruimte om zich als een olievlek te verspreiden. De columnist noemt expliciet politici die rellen aanmoedigen of steun betuigen — zoals Geert Wilders en anderen — als deel van het probleem.

Premier Rob Jetten kreeg kritiek uit zijn eigen partij omdat hij aanvankelijk te terughoudend was in zijn veroordeling. Na overleg met gemeenten benadrukte hij dat hij zich expliciet tegen geweld keert en dat hij "het woord 'maar' niet" had gebruikt; mensen die geweld plegen moeten "keihard" worden aangepakt.

De kern van Van der Goots betoog: politieke taal doet ertoe. Diplomatieke nuanceringen hebben soms hun plek, maar bij geweld en extremisme is scherpe, ondubbelzinnige veroordeling nodig om normalisering tegen te gaan en duidelijkheid te bieden aan burgers en hulpdiensten.