Binnenskamers | Er is een truc om te weten wanneer partijprominenten lobbyen

In dit artikel:

In zijn wekelijkse observatie uit Den Haag signaleert politiek verslaggever Edo van der Goot hoe oudgedienden van politieke partijen regelmatig worden ingezet om het publieke klimaat rond de kabinetsformatie te beïnvloeden. Waar partijleiders zelden zelf de scherpe boodschap voeren, laten partijen gerespecteerde voormalige kopstukken in de media praten zodat de achterban en het brede publiek alvast wennen aan politieke keuzes — bijvoorbeeld aan het idee dat de VVD opnieuw bij onderhandelingen moet aansluiten.

Recent werden zulke boodschappen door CDA- en D66-notabelen gebracht: Cees Veerman benadrukte in Buitenhof het bestuurlijke karakter van de VVD, Roger van Boxtel adviseerde pragmatisme richting de verkiezingswinnaar. VVD’er Henk Kamp is een bekend voorbeeld van iemand die vaak als publieke stem van zijn partij optreedt; tegelijk noemde hij de huidige mate van openbaarheid rondom de formatie ongelukkig. Andere voormalige politici die op cruciale momenten voor de camera verschijnen zijn onder meer Wouter Bos, Ferd Grapperhaus en Annemarie Jorritsma. Campagneleiders merken daarbij dat deze generatie zich lastig ‘stuurt’ — ze bellen en geven achtergrond, waarna de oud-politici er hun eigen draai aan geven.

Van der Goot waarschuwt dat het optreden van oudgedienden vaak partijlobby betekent, al zijn er uitzonderingen. Sommige ex-politici, zoals Rob Oudkerk, Ronald Plasterk en Jacques Monasch, hebben inmiddels afstand genomen van hun partijen, maar kunnen toch als partijstem worden gezien, wat voor buitenstaanders verwarrend is. Ook professionele lobbyisten — zoals bouwlobbyist Arno Visser — treden soms op als oogverblindende autoriteiten zonder duidelijk partieticket. Als vuistregel raadt de column aan te onderzoeken wie er voordeel heeft bij een uitspraak: als het niet de partij van de spreker is, gaat het waarschijnlijk om persoonlijke of belanggerichte belangen.

Afsluitend deelt Van der Goot enkele luchtige Haagse fragmenten uit zijn rubriek “Gehoord in Den Haag” — onder meer een opmerking van CDA-leider Bontenbal over onbeperkt beltegoed en een citaat van informateur Buma over geven en nemen tijdens formeren — en nodigt hij lezers uit hun eigen waarnemingen te delen.