Binnenskamers | Buma legde vinger op zere plek in discussie over Gronings gas
In dit artikel:
Politiekverslaggever Edo van der Goot signaleert dat de politiek de verplichting tegenover Groningen al snel dreigt te vergeten nu het debat over het (her)openen van de gasvelden weer oplaait. Aanleiding is een voorstel van JA21 om de optie voor gaswinning in Groningen in noodsituaties open te houden; een peiling van EenVandaag laat een vrijwel verdeelde publieke opinie zien (47% voor, 44% tegen). Tijdens een bijeenkomst van Haagsch College gaf een aanwezige Groninger echter duidelijk aan dat de regio geen nieuwe discussie of boringen wil.
De column schetst de geschiedenis: jarenlang werden beslissingen in Den Haag uitgesteld terwijl bevingen door gaswinning Groningen troffen. Na de hevige beving bij Zeerijp in 2018 kwam er politieke druk; in het kabinetakkoord van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie werd afgesproken de behoefte aan Groningengas te verminderen en kort daarna kondigde het kabinet aan de winning te stoppen. Uiteindelijk stemde een ruime meerderheid van 146 van de 150 Tweede Kamerleden in met het definitief sluiten van de velden; alleen FVD en JA21 waren tegen. Ook de Eerste Kamer ging akkoord, hoewel enkele senatoren — onder wie Martin van Rooijen — toen al pleitten voor een noodoptie.
Van der Goot wijst op het morele aspect: een parlementaire enquêtecommissie concludeerde begin 2023 dat in het debat te lang het morele perspectief ontbrak en dat Nederland een "ereschuld" aan Groningen heeft. Dat maakt de hernieuwde discussie pijnlijk; het argument voor een strategische reserve of noodvoorraad (met name in het licht van geopolitieke onrust) is politiek en technisch verdedigbaar, maar staat tegenover de geleden schade, onveiligheid en sociale kosten in de regio.
Tegelijkertijd vergroot recente politieke steun voor JA21’s voorstel de kans dat de optie levend blijft: PVV en Groep Markuszower hebben zich aangesloten, waardoor het draagvlak in de Kamer is gegroeid naar het equivalent van 42 zetels — nog geen meerderheid, maar aanzienlijk meer dan vóór de verkiezingen.
De vraag die de columnist stelt is helder: hoe kan het dat het leed en de onvrede van Groningers zo snel weer naar de achtergrond verdwijnen in Den Haag? Hij roept op tot het vasthouden van het morele kompas en herinnert aan eerdere politieke bewoordingen dat beslissingen anders zouden liggen als de gasbel onder politieke centra had gelegen. De tekst sluit met een oproep aan lezers om waarnemingen uit de Haagse politiek te delen.