Bijzonder gebied in Noordzee krijgt mogelijk tóch bescherming na besluit rechter
In dit artikel:
Ongeveer 20 kilometer ten noorden van Schiermonnikoog ligt een bijzonder stukje Noordzeebodem: de Borkumse Stenen. Dit gebied, zo'n 600 km² groot (ongeveer de helft van provincie Utrecht) op de grens met Duitsland, bestaat uit grind en keien die tijdens de voorlaatste ijstijd zijn achtergebleven. In tegenstelling tot de doorgaans zandige Noordzeebodem bieden deze stenen rifachtige structuren leef- en kraamgebieden voor veel soorten: jonge visjes vinden er beschutting, er leven kreeften en krabben, en ook haaien, roggen en bruinvissen gebruiken het gebied als foerageergebied.
Meerdere natuurorganisaties vroegen daarom de Nederlandse overheid om de Borkumse Stenen aan te wijzen als Natura 2000-gebied, wat onder meer sleepnetvisserij in het gebied zou verbieden terwijl activiteiten als gaswinning en het ruimen van explosieven mogelijk blijven. De toenmalig staatssecretaris Jean Rummenie wees dat verzoek in de zomer van 2024 af met de stelling dat Nederland al voldeed aan de Europese verplichtingen. De natuurorganisaties stapten naar de rechter omdat ze vonden dat die afwijzing onvoldoende onderbouwd was.
De rechter oordeelde maandag dat de organisaties daarin gelijk hebben: Rummenie heeft niet goed genoeg uitgelegd waarom het gebied geen extra Natura 2000-bescherming zou krijgen. De uitspraak verplicht landbouwminister Jaimi van Essen binnen negen maanden het besluit opnieuw te beoordelen. De rechter legde echter geen verplichting op om de Borkumse Stenen direct aan te wijzen als Natura 2000-gebied.
De zaak past in een bredere juridische strijd rond bescherming van de Noordzeebodem. Natuurorganisaties procederen ook tegen de huidige bescherming van de Doggersbank — ze vinden dat sleepnetvisserij het bodemleven ernstig schaadt; directeur Emilie Reuchlin van Stichting Doggerland noemde de beschermingsstatus eerder "feitelijk een wassen neus". Deze zaak begint woensdag. Daarnaast behandelt de Raad van State binnenkort rechtszaken over schelpenwinning in de Waddenzee/voor de Noordzeekust en over een mogelijk verbod op garnalenvisserij in de Westerschelde.