Bijna niemand wil zich nog inschrijven in het Oekraïense leger: VRT NWS spreekt met 4 getuigen

In dit artikel:

Na meer dan vier jaar oorlog heeft Oekraïne steeds meer moeite om nieuwe soldaten te vinden. Volgens schattingen hebben ongeveer 1,5 miljoen volwassen mannen zich niet geregistreerd via de verplichte legerapp en proberen zij mobilisatie te ontlopen. Rekruteringsagenten controleren mannen op straat en brengen wie niet geregistreerd is naar een mobilisatiecentrum voor verdere medische en administratieve controles.

De maatregel zorgt voor grote spanningen in de Oekraïense samenleving. Adam en Artem, twee mobilisatie-agenten uit Kiev die anoniem getuigen, zeggen dat veel mannen bang zijn en soms vluchten of zich tegen hun aanhouding verzetten. Volgens Adam krijgen rekruteringscentra van hogerhand quota opgelegd, omdat brigades verliezen lijden en nieuwe eenheden personeel nodig hebben. Hij zegt ook dat agenten geregeld worden uitgescholden en soms met geweld worden geconfronteerd. Artem benadrukt tegelijk dat veel onlinevideo’s over gewelddadige mobilisaties misleidend of met kunstmatige intelligentie bewerkt zijn; volgens hem verloopt de meerderheid van de controles zonder incidenten.

In sommige gevallen loopt het wel ernstig af. Larysa Sopina’s zoon Roman werd een jaar geleden in Kiev opgepakt en naar een mobilisatiecentrum gebracht. Kort daarna overleed hij aan een schedelbreuk. Zijn moeder weet nog altijd niet wat er precies is gebeurd en spreekt van een systeem waarin mensen hun vrijheid verliezen.

Ook mannen die aan de mobilisatie proberen te ontsnappen, vrezen dat ze langdurig aan het front vastzitten. Born, een schuilnaam, ontsnapte eerder uit een tentenkamp nadat hij hoorde dat hij bij de infanterie zou worden ingedeeld. Hoewel rekruten in theorie hun voorkeur voor een brigade kunnen aangeven, gelooft hij niet dat die keuze in de praktijk wordt gerespecteerd. Tegelijk zitten sommige militairen al honderden dagen aan het front zonder aflossing.

De mobilisatie verdeelt het land en versterkt het wantrouwen tegenover de overheid en het leger. Hervormingsplannen van de vorige minister van Defensie, waaronder contracten van beperkte duur en hogere soldij, zouden de dienst aantrekkelijker moeten maken, maar het is onzeker of ze doorgaan. De reportage van VRT NWS-journalist Marijn Trio wordt uitgezonden in Terzake op VRT Canvas.