Bij kunstenaar Frans Franciscus veranderen Bijbelse en mythologische scènes in beelden over seksualiteit, identiteit, machtsverhoudingen en geweld

In dit artikel:

In het Centraal Museum in Utrecht blikt Frans Franciscus terug op veertig jaar kunstenaarschap. De tentoonstelling laat zijn ontwikkeling zien via vroege academiewerken, latere schilderijen en nieuw werk waarin hij oude meesters verbindt met actuele thema’s als seks, macht en geweld.

De presentatie sluit af met een nagebouwd atelier uit zijn studententijd in Utrecht. Franciscus vertelt dat hij die ruimte destijds eigenhandig in gebruik nam toen hij geen officieel atelier kreeg. Rond die reconstructie hangen schilderijen uit zijn beginperiode: grote, felgekleurde en onrustige doeken met vervormde lichamen en duidelijke contouren. Volgens Franciscus kreeg hij als figuratief schilder al vroeg kritiek, omdat de academie toen juist afstand nam van herkenbare voorstellingen.

Zijn latere werk ontstond onder meer na een stage in Berlijn, waar hij zich intensief verdiepte in klassieke kunst. Een ontmoeting met Rubens maakte diepe indruk en vormde een belangrijk vertrekpunt voor nieuwe composities. In plaats van historische of religieuze scènes letterlijk over te nemen, zet Franciscus die om in eigentijdse beelden met een eigen lading.

Dat is ook zichtbaar in een nieuw drieluik voor de tentoonstelling, gebaseerd op een zeventiende-eeuws schilderij uit de collectie van het Centraal Museum. Waar het origineel drie spelers toont, bevat Franciscus’ versie geld, telefoons, wapens en cocaïne. De zijkanten verwijzen naar kruisafnames van Rubens en tonen beschadigde gebouwen en een desolate omgeving. De kunstenaar zegt dat het werk niet direct over actuele oorlogsbeelden gaat, maar over een wereld waarin geweld zich blijft herhalen. Godenschemering is te zien in Utrecht tot en met 22 november.