Bij het Kris Kras Atelier gaan kinderen creatief aan de slag, zónder doel: 'Als je zegt dat iets mooi is, heb je meteen een oordeel'
In dit artikel:
Damaris Oliveira (53) en Mirja van der Bijl (56) geven via het Kris Kras Atelier naschoolse creatieve workshops op meerdere Amsterdamse basisscholen, onder meer de Dapper in Amsterdam-Oost. De twee noemen hun werk geen knutselen, maar atelierpedagogiek: een procesgerichte aanpak waarin kinderen vrij en onderzoekend omgaan met materialen en zo hun verbeelding en doorzettingsvermogen ontwikkelen.
Het collectief, gefinancierd door de gemeente, verzorgt ook lessen op De Optimist (Zeeburgereiland), De Bron (Amsterdam-West) en Kindcentrum Sarphati (De Pijp). In 2024 vroeg basisschool de Dapper hen om een tienweekse serie; dat groeide uit tot een uitbreiding naar alle kleutergroepen en betrokkenheid van Van der Bijl sinds zes maanden. De Dapper is een zogeheten familieschool, met veel kinderen uit gezinnen die extra maatschappelijke of culturele aandacht nodig hebben.
De ateliers werken met verschillende “werkstations” — van magneten en natuurklei tot gereedschap en tape — waarbij de nadruk ligt op ontdekken in plaats van op een vooraf bepaald eindproduct. De begeleiders letten sterk op hoe ze met kinderen praten: oordeelvrije aanmoediging en het vermijden van snelle oordelen als “mooi” moeten kinderen ruimte geven om door te werken en zelfvertrouwen op te bouwen. Oliveira vertelt dat veel kinderen aanvankelijk bevestiging zoeken (“Ben ik klaar? Heb ik het goed gedaan?”), maar na enkele sessies onafhankelijker en vertrouwder met hun eigen ideeën worden.
Praktisch ziet het er zo uit dat de eerste kwartier van een les cruciaal is om kinderen te centreren; daarna ontstaat vaak geconcentreerde rust terwijl ze bezig zijn. Oliveira, van Braziliaanse oorsprong en opgeleid in psychologie, vindt het werk verwant aan haar vroegere projecten met kinderen in armoede: kunst kan verbinding en betrokkenheid brengen. Van der Bijl benadrukt dat de aanpak kinderen leert oplossingsgericht te denken en op hun eigen ideeën te vertrouwen — vaardigheden die in de complexe samenleving van vandaag waardevol zijn.