Big tech wist de uitstoot van datacenters geheim te houden, Europarlementariërs willen dat terugdraaien
In dit artikel:
Een groep Europarlementariërs heeft de Europese Commissie opgeroepen een geheimhoudingsclausule weg te halen die voorkomt dat het energie- en waterverbruik van individuele datacenters openbaar wordt. De oproep volgt op een onderzoek van Investigate Europe (in samenwerking met Follow the Money) waaruit blijkt dat grote techbedrijven—Microsoft, Amazon, Google en Meta—erbij de uitwerking van de Europese rapportageplicht voor datacenters in 2023 in geslaagd zijn te laten vastleggen dat kerngegevens vertrouwelijk blijven, omdat openbaarmaking hun commerciële belangen zou schaden.
Wie: de brief is ondertekend door parlementsleden uit de S&D-, Greens- en Left-fracties uit twaalf landen; Nederlandse leden van die fracties staan niet op de lijst. Ondertekenaars wijzen onder meer op de Duitse Europarlementariër Alexandra Geese, die vraagt: “Wat verbergt big tech?” en benadrukt dat burgers en lokale overheden daardoor geen weloverwogen keuzes kunnen maken.
Wat en waarom: sinds 2023 moeten datacenter-eigenaren gegevens zoals hun stroom- en waterverbruik aanleveren bij de Commissie. De door techbedrijven beïnvloede wettekst verhindert echter dat deze gegevens via informatieverzoeken voor het publiek, onderzoekers of media toegankelijk worden gemaakt. Europarlementariërs noemen dit zeer zorgelijk omdat datacenters sterk bijdragen aan de belasting van het elektriciteitsnet, stijgende prijzen en milieubelasting; experts waarschuwen dat de vertrouwelijkheid in strijd kan zijn met Europese en internationale transparantie- en milieuregels.
Waar en wanneer: de brief werd afgelopen dinsdag aan milieucommissaris Jessika Roswall gestuurd. De Europese Commissie weigert tot nu toe te reageren op de kritiek. Tegelijk wil de Commissie de datacentercapaciteit in de EU de komende zeven jaar verdrievoudigen, volgens plannen.
Nederlandse context: in Nederland groeide het elektriciteitsverbruik van datacenters tussen 2021 en 2024 met 37 procent; in 2024 namen datacenters 4,6 procent van het landelijke stroomverbruik voor hun rekening—ongeveer gelijk aan het verbruik van bijna twee miljoen woningen (CBS). Er zijn inmiddels 45 ‘hyperscale’-locaties; in 2022 stelde het kabinet een verbod op nieuwe hyperscales in, maar sommige projecten werden juridisch omzeild (Microsoft splitste een project) en vergunningen die vóór het verbod waren verleend, maken dat zeven grote datacenters toch kunnen worden gebouwd. Eén ervan in Lelystad zou meer stroom verbruiken dan de hele stad. Ook zijn er concrete voorbeelden van stijgende lokale CO2-uitstoot: Microsofts hyperscale in Middenmeer zag zijn emissies van 171 ton (2023) naar 414 ton (2024) stijgen.
Gevolg: de zaak draait om democratische controle en het recht op publieke informatie over milieu-effecten en energiegebruik. Europarlementariërs willen de vertrouwelijke passage uit de wettekst halen zodat onderzoekers, journalisten en lokale overheden toegang krijgen tot gegevens die nodig zijn voor planning, toezicht en klimaatbeleid.