Big tech vecht wet aan die moet voorkomen dat kinderen te veel geld uitgeven in games

In dit artikel:

De Europese Unie bereidt de Digital Fairness Act (DFA) voor, een wet die consumenten beter moet beschermen tegen manipulatieve en mogelijk verslavende praktijken in videogames. Vooral lootboxes en andere gokachtige functies staan ter discussie. Bij lootboxes betalen spelers, vaak met virtuele valuta, voor een pakket waarvan de inhoud vooraf niet bekend is. Critici vinden dat zulke systemen spelers – en vooral kinderen – aanzetten tot steeds nieuwe uitgaven.

De aanleiding is de snelle opmars van gratis of goedkope games die hun inkomsten vooral halen uit aankopen binnen het spel. Volgens schattingen leverden in-gameaankopen vorig jaar 20 tot 40 miljard euro op in Europa. Uit onderzoek onder 2.600 Oostenrijkse scholieren blijkt dat meer dan de helft zulke aankopen heeft gedaan. De meeste jongeren geven weinig uit, maar een kleine groep vertoont problematisch gedrag; onderzoeker Markus Meschik zegt tieners te hebben ontmoet die tot 15.000 euro aan lootboxes besteedden. De Taiwanese onderzoeker Claire Lo, die in België woont, beschrijft hoe Genshin Impact haar ertoe bracht honderden euro’s uit te geven om verder te kunnen spelen.

De Europese Commissie wil de DFA nog voor het einde van het jaar formeel indienen. Europees Parlement en consumentenorganisaties dringen aan op een verbod op gokachtige functies in games die voor kinderen toegankelijk zijn. Commissaris Michael McGrath onderzoekt daarnaast maatregelen zoals een verplichte vermelding van prijzen in echte valuta en mogelijk een volledig verbod op lootboxes voor minderjarigen. Europese consumentenautoriteiten hebben al richtsnoeren opgesteld, maar overtredingen van bestaande regels hebben tot nu toe niet tot EU-brede boetes geleid.

De game-industrie verzet zich krachtig tegen strengere wetgeving. Bedrijven als Microsoft en Electronic Arts en brancheorganisatie Video Games Europe stellen dat regels innovatie en de concurrentiepositie van een belangrijke Europese technologiesector kunnen schaden. Zij pleiten voor zelfregulering en wijzen op ouderlijk toezicht en het PEGI-systeem voor leeftijdsclassificaties. Microsoft waarschuwt onder meer tegen een verbod op lootboxes voor minderjarigen en tegen de verplichting om de werkelijke prijs van virtuele aankopen prominent te tonen. Electronic Arts zegt dat het verwijderen van lootboxes ingrijpende aanpassingen aan EA Sports FC zou vereisen.

Lobbyisten hebben in Brussel een sterke positie. Minder dan 10 procent van de 186 Commissie-bijeenkomsten over de DFA sinds januari 2025 werd bijgewoond door niet-commerciële partijen, zoals consumentenorganisaties en ngo’s. Volgens lobbywaakhond Corporate Europe Observatory probeert de sector ambtenaren ervan te overtuigen dat nieuwe regels onnodig zijn.

Binnen de Europese Commissie bestaat bovendien verdeeldheid. Het directoraat-generaal Justitie, onder commissaris McGrath, werkt aan de wet, maar DG Connect – verantwoordelijk voor technologiebeleid en geleid door Henna Virkkunen – zou een bedrijfsvriendelijker koers voorstaan. Plaatsvervangend directeur-generaal Renate Nikolay pleitte volgens een memo van de Deense regering voor versterkte mederegulering, waarbij aangescherpte PEGI-normen mogelijk rechtstreeks in de wet worden opgenomen. Consumentenorganisaties vinden leeftijdsclassificaties onvoldoende en eisen bindende regels.

De komende maanden moet blijken hoe streng de DFA wordt. Een afzwakking door de invloed van DG Connect zou volgens critici een overwinning voor de game-industrie betekenen en de bescherming van kinderen tegen schadelijke verdienmodellen beperken. Tegelijk waarschuwt Claire Lo dat regelgeving niet zo ver moet gaan dat het plezier en de creativiteit van videogames verdwijnen.