Big Brother regeert in Den Haag: Kabinet geeft AIVD en MIVD vrij spel om burgers met AI te bespioneren

donderdag, 10 september 2026 (10:06) - Dagelijkse Standaard

In dit artikel:

Een nieuw wetsvoorstel voor de Nederlandse Inlichtingenwet leidt tot stevige kritiek van de onafhankelijke toezichthouders TIB en CTIVD. Volgens de toezichtsorganen zouden de AIVD en MIVD ruimere mogelijkheden krijgen om grote hoeveelheden gegevens van burgers te doorzoeken met behulp van kunstmatige intelligentie, zonder dat daarvoor vooraf toestemming van een rechter of toezichthouder nodig is.

De voorgestelde bevoegdheden zouden niet alleen kunnen worden ingezet tegen mensen die daadwerkelijk van strafbare feiten worden verdacht, maar ook tegen personen die in contact staan met organisaties die als ‘tegenstander’ worden aangemerkt. Critici vrezen dat zulke ruime en vaag omschreven criteria ertoe kunnen leiden dat onschuldige burgers in beeld komen op basis van hun contacten, online gedrag of deelname aan bijeenkomsten.

Het artikel stelt daarnaast dat het kabinet het toezicht op de geheime diensten wil verzwakken door de toezichthouders samen te voegen en hun capaciteit te beperken. Daardoor zou de controle in de praktijk minder effectief worden. De auteur waarschuwt dat bevoegdheden die voor nationale veiligheid worden ingevoerd kunnen worden misbruikt tegen de eigen bevolking en spreekt van een ontwikkeling richting een controlestaat.

De Tweede Kamer wordt opgeroepen het wetsvoorstel af te wijzen. De auteur pleit voor bescherming van privacy, onafhankelijke voorafgaande toetsing en sterk toezicht, en verwerpt zowel grootschalige dataverzameling als ongecontroleerde inzet van AI tegen burgers.

BEKIJK OOK:

Vandaag Inside: Tina Nijkamp In de Wandelgangen kritisch op Rob Jetten: 'Waarom is hij nergens?!'