Big Brother in Heerlen: geen agenten erbij, wel een AI-model van 5 miljoen dat de inkomens van inwoners doorrekent

In dit artikel:

Heerlen staat opnieuw bovenaan een ranglijst van meest criminele Nederlandse steden, terwijl de gemeente minder politieagenten krijgt. Daarom werken de gemeente, de politie en de Universiteit Maastricht aan Pulse-Twin: een digitale kopie van Heerlen-Noord. Met 5 miljoen euro uit Brussel moet kunstmatige intelligentie op basis van onder meer politiecijfers, demografische gegevens, inkomens, opleidingsniveaus, woninginformatie, vergunningen en burger meldingen voorspellen waar criminaliteit kan ontstaan. Voor die meldingen komt een app met de naam Heitje. De eerste testversie moet eind dit jaar beschikbaar zijn.

Burgemeester Roel Wever zegt dat de gemeente zo eerder kan ingrijpen. Volgens Heerlen worden alleen geanonimiseerde en samengevoegde gegevens gebruikt en stopt het project als de pilot niet effectief of wenselijk blijkt. Critici twijfelen daar sterk aan. Amnesty International en data-ethicus Iris Muis wijzen erop dat er weinig bewijs is dat dergelijke voorspellende systemen criminaliteit daadwerkelijk terugdringen. Zij vrezen bovendien dat tijdelijke experimenten blijvende controle-instrumenten worden.

De auteur vindt het project een verkeerd antwoord op de onveiligheid: ruim 40 procent van de inwoners van Heerlen-Noord voelt zich onveilig, tegenover 14 procent landelijk. In plaats van een digitaal dashboard zouden volgens hem meer agenten, effectieve handhaving en wettelijke waarborgen nodig zijn.