Bid in de geest van Groen voor Holland en zijn kerk

In dit artikel:

Een kerk die zich aansluit bij de heersende tijdgeest en fundamenteel versplintert, verliest zijn maatschappelijke invloed — dat is de kern van ds. Belders betoog. Hij begint bij het oude inzicht van Heraclitus dat alles voortdurend stroomt (panta rhei) en haalt Augustinus aan die geschiedenis ziet als een woeste, alles overspoelende stroom. Verandering brengt onvermijdelijk spanning en conflict; of die verandering vooruitgang is, blijft een morele vraag.

Historisch plaatst Belder het kerkelijk‑maatschappelijk verval in bredere lijnen: Europa en Nederland zijn gevormd door het evangelie en de Hervorming, met name in de nasleep van de Tachtigjarige Oorlog. Een belangrijk omslagpunt noemt hij de Franse Revolutie (1789), waarvan de geest met kracht in Nederland doordrong in de jaren zestig van de twintigste eeuw. De protestgeneratie van toen zette gezag ter discussie en introduceerde een radicaal individualisme: zelfontplooiing en zelfbeschikking werden leidend, morele normen verschooften naar “wat goed voelt”.

Volgens Belder en geciteerde denkers als Guillaume Groen van Prinsterer, dr. W. Aalders en Andreas Kinneging is die individualistische omwenteling niet zonder gevolgen gebleven. Zonde werd herlezen als ontrouw aan het zelf, traditionele bindingen — huwelijk, gezag, sacrale normen — raakten ondermijnd, en geen levensgebied bleef gevrijwaard. De kerk die het eigene van het evangelie verlaat en zich laat opslokken door de tijdgeest, wordt volgens Kinneging zo verdeeld dat zij in het publieke leven geen gewicht meer heeft. Belder benadrukt bovendien de volgorde van verval: eerst de kerk, daarna de staat.

De oproep van de auteur is zowel waarschuwend als pastorale actiegericht: houd vast aan kerntaak en leer, en bid voor Nederland en zijn kerken zodat de “leugengeest” niet langer gedoogd wordt. Hij verlangt naar een hernieuwde doorwerking van het evangelische geloof in kerk, school, gezin en staat. De schrijver van het stuk is ds. Belder, hervormd emeritus predikant.