Uitvoering spreidingswet: Biblebelt niet het braafste jongetje van de klas

In dit artikel:

Meer dan driekwart van de 54 zogenoemde Biblebeltgemeenten heeft nog niet het aantal opvangplekken gerealiseerd dat de nieuwe spreidingswet van hen verlangt. De ramingen van minister Van den Brink, gepubliceerd op 27 februari, geven aan hoeveel asielopvang elke gemeente moet aanbieden; de wet geldt sinds 1 februari 2024. Uit COA-cijfers blijkt dat 24 van die 54 gemeenten (44%) nog geen enkele plek hebben ingericht; landelijk ligt dat percentage op 39%.

Achttien Biblebeltgemeenten hebben wel een deel van de gevraagde capaciteit neergezet — dat varieert van zeer minimaal (Waddinxveen 4%) tot bijna volledig (Goeree-Overflakkee 99%). Twaalf gemeenten voldoen al aan hun taakstelling en veel daarvan overstijgen de norm ruim: opvallende overschrijdingen zijn Middelburg (231%), Goes (257%) en Noordoostpolder (416%). Landelijk voldoen momenteel 99 van de 342 gemeenten aan hun verplichtingen. De COA-cijfers tonen niet altijd interne afspraken tussen buurgemeenten, zoals bij Sliedrecht en Alblasserdam, waar opvangplaatsen en statushouders onderling worden verdeeld.

Met de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart komt de spreidingswet hoog op de lokale politieke agenda te staan. Geerten Boogaard (hoogleraar decentrale overheden) waarschuwt dat onvrede over azc’s in het democratische proces moet worden opgenomen: beslissingen horen in de raadszaal tussen raadsleden te worden genomen, niet via confrontaties tussen bestuur en boze burgers op straat. Volgens hem staat er veel op het spel voor het vertrouwen tussen inwoners en lokale overheden.