Bestrijdingsmiddelen van de buren maken het biologische boeren moeilijk
In dit artikel:
Biologische telers in Nederland kampen regelmatig met ongewenste pesticiden op hun gewassen, doordat middelen van omliggende reguliere bedrijven via drift of verdamping kilometers kunnen afleggen. In Sint Maarten (Noord‑Holland) moest Jorinde Schrijver haar akker verkopen nadat herhaaldelijk bestrijdingsmiddelen, waaronder pendimethalin, op haar biologisch‑dynamische gewassen werden aangetroffen; de laatste vondst op boerenkool maakte oogsten onmogelijk. In Langeweg (Brabant) merkt teler Ronald Hoogendijk vrijwel elk jaar resten op, vooral van prosulfocarb, wat leidt tot uitgestelde oogsten, kwaliteitsverlies en soms het vervallen van de biologische status.
Het financiële effect is groot: een gewas met gevonden resten levert vaak veel minder op — in sommige gevallen nog maar 25% van de niet‑biologische prijs — of verliest de biologische certificering, waardoor de boer inkomsten misloopt. Skal, de Nederlandse toezichthouder op biologische producten, trof in iets meer dan 10% van ongeveer 600 metingen sinds 2020 pesticiden aan. Biohuis heeft geen compleet overzicht; bestuurslid Digni van den Dries zei dat hij in 35 jaar vier keer met zulke besmetting te maken had. Een teler verloor ooit naar eigen zeggen een ton doordat een Duitse afnemer vóór de oogst resterende middelen vond.
Boeren leggen de schuld niet primair bij buren — Hoogendijk houdt goede verhoudingen met collega‑telers — maar wijten het probleem aan bepaalde formuleringen van middelen die te snel drijven of verdampen. Zij pleiten voor producentenverantwoordelijkheid en strengere eisen aan middelen, zodat drift wordt beperkt. Biohuis dringt daarnaast aan op een schadefonds voor biologische telers, gefinancierd door de chemische industrie of de gangbare landbouwsector, omdat de getroffen biologische ondernemers momenteel de kosten zelf moeten dragen en daarmee onevenredig worden benadeeld.
De gevolgen zijn niet alleen economisch maar ook persoonlijk: Schrijver verloor een waardevolle akker met goede bodemstructuur en noemde het verlies van een perceel waarin ze “bloed, zweet en tranen” had gestoken bijzonder pijnlijk. Zonder structurele oplossingen — techniek of beleid die drift voorkomt en compensatieregelingen voor slachtoffers — verwachten biologische telers dat het steeds lastiger wordt hun bedrijf verantwoordelijk en rendabel te blijven runnen.