Beste Rob Jetten, de rekening komt steeds weer terecht bij de mensen die het minste hebben

In dit artikel:

Hanneke Goede, fractievoorzitter van SP Fryslân, richt een open brief aan minister Rob Jetten waarin ze scherp protesteert tegen de aangekondigde CO2-heffing en de bredere opzet van het klimaatbeleid. Zij stelt dat de oplopende kosten en steeds nieuwe rekeningen vooral de lage- en middeninkomens treffen. Dat geldt volgens haar zowel voor huurders — die vaak geen invloed hebben op isolatie of verwarmingskeuzes van hun woning — als voor koopwoningen waarvan eigenaren eerst jarenlang moeten sparen om te kunnen investeren of een subsidie zelf voor te schieten; subsidies blijken bovendien vaak snel op te raken, waardoor hogere inkomens die direct kunnen investeren onevenredig profiteren.

Goede wijst er ook op dat de mobiliteitsmaatregelen onevenredig zwaar vallen op mensen zonder financiële ruimte of zonder alternatief voor de auto. Voor veel huishoudens is overstappen op een elektrische auto niet realistisch, zeker niet in het buitengebied waar openbaar vervoer schaars is. Mantelzorgers en mensen die regelmatig moeten rijden voor werk, zorg of familie worden daardoor extra geraakt. De voorgestelde CO2-heffing van enkele tientallen euro’s per maand is voor veel gezinnen geen klein bedrag; compensatieregelingen sluiten volgens haar grote groepen uit, met name mensen net boven inkomensgrenzen en de brede middengroep.

Haar kernkritiek is dat het beleid wordt opgesteld door mensen die onvoldoende zicht hebben op hoe het dagelijks leven voor veel Nederlanders eruitziet: niet iedereen kan investeren, niet iedereen heeft een trein voor de deur en niet elke prijsstijging is eenvoudig op te vangen. Daardoor groeit het gevoel van onrechtvaardigheid en dat gewone mensen opnieuw niet worden gehoord — het risico bestaat dat burgers zich als structurele “betalende groep” voelen.

Als achtergrond is het beleid te plaatsen in de nationale klimaattransitie: maatregelen moet effect sorteren, maar Goede benadrukt dat draagvlak en eerlijkheid cruciaal zijn. Haar oproep is in essentie een pleidooi voor een meer sociale en praktisch uitvoerbare aanpak, waarbij de lasten eerlijker worden verdeeld en mensen in kwetsbare posities beter worden ontzien.