Beste neoliberaal, een kleine overheid voor wie?

In dit artikel:

Het artikel betoogt dat het neoliberale pleidooi voor een kleine overheid in de praktijk selectief wordt toegepast. Voorstanders van een vrije markt willen minder regels, lagere belastingen en meer zelfredzaamheid, maar steunen tegelijk een forse overheid voor defensie, politie, grensbewaking en het beschermen van bezit. Politieke partijen als de VVD en JA21 zouden die tegenstelling illustreren: zij willen bezuinigen op onderwijs, zorg, sociale zekerheid, openbaar vervoer, huisvesting en klimaat, terwijl er wel extra geld naar defensie, wapens en handhaving gaat.

Als voorbeeld noemt het artikel de financiële crisis. Nadat de scheiding tussen commerciële en investeringsbanken in de Verenigde Staten in 1999 grotendeels was opgeheven, moest de overheid vanaf 2008 met miljarden ingrijpen om banken als ABN Amro, Fortis en ING te redden. Daarna volgden bezuinigingen voor burgers en publieke voorzieningen. Tijdens de coronapandemie kregen ook bedrijven als KLM en Holland Casino omvangrijke staatssteun, terwijl burgers die steun nodig hadden vaak streng werden gecontroleerd of bestraft.

Volgens de auteur wordt overheidsmacht vooral uitgebreid wanneer burgers moeten worden gecontroleerd, opgesloten of weggestuurd, maar beperkt wanneer zij hulp nodig hebben. Dat zou ook blijken uit toezicht op activisten die kritiek uiten op Israëlisch beleid of wapenleveranties. De kernvraag is daarom niet of de overheid groot of klein moet zijn, maar waarvoor zij groeit: om burgers te ondersteunen of om hen te controleren. De zaak van activist Frank van de Linde, wiens gegevens als mogelijk terrorismegerelateerd met Duitsland en Europol werden gedeeld, dient als voorbeeld van die laatste ontwikkeling.