Bestaanszekerheid krijgt weer een knauw door bezuiniging van kabinet

In dit artikel:

Het kabinet schaft in een nieuw wetsvoorstel een belangrijk deel van de Wet proactieve dienstverlening af: de mogelijkheid voor gemeenten om extra bijstandsuitkeringen te verstrekken is voorlopig uit de wet gehaald. Doel van de oorspronkelijke wet is dat instanties zoals UWV en SVB onderling gegevens mogen uitwisselen om mensen met lage inkomens actief te benaderen en te helpen bij het aanvragen van rechten. Gemeenten, die de bijstand uitvoeren, reageren verbijsterd omdat zij daardoor hun hulprol voor kwetsbare inwoners zien verzwakken.

De maatregel staat in de Voorjaarsnota en moet de rijksbegroting structureel met ongeveer 30 miljoen euro ontlasten. Dat bedrag gaat ten koste van het budget waarmee gemeenten extra bijstand zouden kunnen betalen. Volgens cijfers uit 2021 krijgt ongeveer een derde van de rechthebbenden—ongeveer 170.000 huishoudens—nu al geen bijstand waar ze recht op hebben, reden waarom gemeenten proactieve dienstverlening nodig achten.

VNG-bestuurder Marianne van der Sloot waarschuwt dat de wet veel effect verliest als gemeenten hun rol niet kunnen vervullen, bijvoorbeeld bij de overgang van mensen uit verkorte WW of de IVA naar bijstand. Een woordvoerder van minister Thierry Aartsen zegt dat de keuze niet definitief is: gegevensuitwisseling kan doorgaan, maar er is nu geen budget voor extra uitkeringen; dat geld zou later alsnog gevonden kunnen worden.

Het wetsvoorstel is al door de Raad van State gegaan en staat gepland voor behandeling in de Tweede Kamer in april; het kabinet wil de wet halverwege het jaar laten ingaan. Tegelijk kondigt het kabinet aanvullende bezuinigingen aan, zoals een verlaging van het maximumdagloon voor uitkeringen en het afschaffen van de IVA-uitkering.