Beslissende dag voor monumentale handelsdeal die al ruim 25 jaar in de maak is
In dit artikel:
EU-lidstaten stemmen vrijdag over het Mercosur‑handelsverdrag, een akkoord dat al ongeveer 25 jaar in de maak is en wordt gezien als het grootste handelsverdrag ooit tussen Europa en Zuid‑Amerika. Het pact regelt handelsrelaties tussen de EU en de Mercosur‑landen Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay en bevat afspraken over landbouw, auto‑industrie, dienstverlening, geneesmiddelen en ook strategische grondstoffen zoals zeldzame aardmetalen.
De ondertekening was oorspronkelijk voor december gepland, maar werd uitgesteld na grootschalige protesten in meerdere Europese landen; donderdag blokkeerden Franse boeren opnieuw Parijs met trekkers uit onvrede over de deal en de verwachte concurrentie. De Europese Commissie heeft sindsdien geijverd om voldoende steun te krijgen; de stem van Italië wordt daarbij als cruciaal gezien en Ierland heeft al aangekondigd tegen te stemmen. Voor ratificatie moeten ja‑stemmen 65 procent van de EU‑bevolking vertegenwoordigen, waardoor tegenstand van grote landen als Frankrijk of Italië het verdrag kan laten stranden.
Economisch voordeel voor de EU lijkt bescheiden: de Commissie schat de extra groei voor de EU op circa 0,1 procent in 2031; voor Nederland verwacht ING nog minder effect. Wel zullen Europese bedrijven besparen op invoerheffingen en hun exportkansen naar Zuid‑Amerika verbeteren — Europese zuivelproducenten worden als duidelijke winnaars genoemd. Tegelijkertijd verwachten Europese boeren meer concurrentie van Argentijns/Braziliaans rundvlees, kip, suiker en soja, wat de weerstand in de landbouwsector verklaart. De Commissie heeft daarom importquota en tariefdrempels afgesproken: binnen afgesproken hoeveelheden gelden concessies, daarboven treden hogere tarieven in werking om massale import en verdringing van Europese boeren te beperken.
Het verdrag heeft ook geopolitieke en strategische dimensies. Toegang tot zeldzame aardmetalen speelt mee: China beheerst nu veel van die markt en legt exportregels op, maar Brazilië beschikt eveneens over dergelijke grondstoffen, wat de EU vanuit supply‑chainperspectief aantrekkelijk maakt. Voorstanders benadrukken dat het akkoord een politiek signaal afgeeft voor handel op basis van wederzijdse afspraken, juist nu de VS onder bijvoorbeeld importheffingen is teruggetreden.
In Nederland was er politieke kritiek, met zorgen over milieu en concurrentie; de Tweede Kamer besloot in december met een krappe meerderheid akkoord te gaan. Uiteindelijk wegen de politieke betekenis en het strategische signaal voor veel EU‑landen zwaarder dan de verwachte beperkte economische winst, maar het verdrag blijft omstreden en afhankelijk van de uitkomst van de komende stemming.