Beschermen van Venetië kan miljarden kosten: 'Hoe eerder we kiezen, hoe beter'

In dit artikel:

Venetië krijgt steeds vaker te kampen met overstromingen doordat de zeespiegel stijgt en de stadbodem langzaam zakt. Sinds 2020 beschermt het MoSE‑systeem—grote beweegbare keringen bij de lagune-ingangen—de stad tegen extreem hoogwater en het systeem functioneert nu effectief. Nieuw onderzoek, geleid door een internationale groep wetenschappers waaronder Deltares en gepubliceerd in Scientific Reports, waarschuwt echter dat met verdere zeespiegelstijging de keringen steeds vaker gesloten zullen moeten worden en uiteindelijk niet voldoende blijven.

Afhankelijk van toekomstige smeltscenario’s van met name Antarctica, kan bij circa 0,5 meter stijging het nodig zijn de deuren tot wel twee maanden per jaar dicht te houden. Frequente afsluitingen beïnvloeden de ecologie van de lagune, verminderen de waterkwaliteit, belemmeren scheepvaart en havenactiviteiten en vergroten het risico op storingen. Met aanvullende maatregelen kan het huidige systeem naar schatting functioneren tot ongeveer 1,25 meter stijging; bij meer wordt ingrijpen onvermijdelijk.

De onderzoekers schetsen vier beleidsroutes: 1) vasthouden aan MoSE en de stad lokaal aanpassen (zoals verhogen van gebouwen en kleine keringen), 2) een dijkring rond het historische centrum met pompen, 3) het volledig afsluiten van de lagune met een ‘superdijk’ die ook bij veel hogere zeespiegel beschermt, en 4) op termijn verhuizing van bewoners en cultureel erfgoed naar hogere gebieden. Alle opties brengen nadelen en hoge kosten met zich mee—van enkele honderden miljoenen tot meer dan 30 miljard euro—en vergen decennia voorbereiding en uitvoering.

De onderzoekers benadrukken dat vroegtijdige politieke keuzes cruciaal zijn: hoe eerder maatregelen worden bepaald, hoe meer haalbare en minder ingrijpende oplossingen beschikbaar blijven voor de toekomst van Venetië.