Bertram gooit de pasfoto's van 12 miljoen nette Nederlanders open voor ov-boa's, en wil er straks ook justitiedata bij

In dit artikel:

Staatssecretaris Annet Bertram (CDA) wil ov-boa’s toegang geven tot het RDW-rijbewijzenregister, waarin pasfoto’s staan van ruim 12 miljoen Nederlanders. Vervoerders kunnen vanaf 1 oktober een aanvraag indienen; na goedkeuring mogen hun buitengewoon opsporingsambtenaren het register raadplegen. Het doel is om sneller de identiteit vast te stellen van zwartrijders of overlastgevers die geen identiteitsbewijs bij zich hebben.

De maatregel leidt tot privacykritiek, omdat een grote groep burgers in beeld komt voor een probleem dat volgens de Autoriteit Persoonsgegevens mogelijk beperkt wordt opgelost. De meeste aanhoudingen in het openbaar vervoer betreffen volgens de privacytoezichthouder mensen zonder rijbewijs, waardoor hun foto niet in het register staat. De AP wil daarom wettelijke waarborgen, zoals een zeer korte inzageduur, logging van elke raadpleging en verantwoording over het gebruik.

Het kabinet onderzoekt daarnaast toegang voor ov-boa’s tot de Strafrechtketendatabank en de Basisvoorziening Vreemdelingen. Dat zou volgens de huidige planning in 2028 kunnen worden geregeld, mits dit juridisch mogelijk blijkt. De uitbreiding wordt onder meer gemotiveerd met de veiligheid van handhavers: ruim 40 procent van de boa’s zou dagelijks iemand zonder identiteitsbewijs tegenkomen en bij ongeveer een kwart van de meldingen van geweld tegen NS-boa’s speelde identiteitsvaststelling een rol.

De auteur vindt dat geweld en agressie tegen boa’s hard moeten worden aangepakt, maar noemt het disproportioneel om daarvoor de persoonsgegevens van miljoenen burgers toegankelijk te maken. Volgens het artikel bestaan er al andere middelen, zoals snelle politie-inzet, straf voor geweld en aanhouding bij weigering om zich te identificeren. De auteur pleit ervoor de uitbreiding naar justitie- en vreemdelingendata te stoppen en de toegang tot het rijbewijzenregister alleen mogelijk te maken na wettelijke goedkeuring door de Tweede Kamer, met strikte privacygrenzen.