Berghydroloog Walter Immerzeel over Nepal: Door smelten permafrost worden gletsjers instabieler

In dit artikel:

Een afgebroken deel van een gletsjer in het grensgebied van Nepal en Tibet heeft een enorme ijs- en puinlawine veroorzaakt. Daardoor trad de rivier die richting India stroomt buiten haar oevers. Waterkrachtcentrales, dorpen en bruggen zijn over een afstand van mogelijk 100 kilometer verwoest.

Het losgekomen gletsjerdeel was ongeveer 1,5 kilometer breed en viel ruim 1.000 meter naar beneden. Door de enorme druk smolt onderweg veel ijs, dat samen met puin grote hoeveelheden water meenam. Walter Immerzeel, hoogleraar berghydrologie aan de Universiteit Utrecht, noemt de omvang van de overstroming uitzonderlijk.

Volgens Immerzeel kan smeltende permafrost de gletsjer instabiel hebben gemaakt. Door de opwarming van de aarde komt meer smeltwater vrij, waardoor hangende gletsjers mogelijk gemakkelijker losraken. Een directe oorzaak is echter niet met zekerheid vast te stellen. Omdat de gletsjer op 5.000 tot 6.000 meter hoogte lag, is monitoring moeilijk en zijn voorspellingen van dit soort gebeurtenissen nauwelijks mogelijk.

Wel kunnen landen waterstanden stroomafwaarts voortdurend meten en automatische waarschuwingen instellen. Dat vereist kostbare techniek en samenwerking tussen Nepal, Tibet en India. Immerzeel waarschuwt bovendien om dorpen en infrastructuur niet dicht bij risicovolle rivieren te bouwen. Hij verwacht dat vergelijkbare incidenten door klimaatverandering mogelijk vaker voorkomen.