Berend te Voortwis: "Alles begint met elimineren van kunstmest"

In dit artikel:

Berend te Voortwis (52), oprichter van Grutto, pleit voor een andere kijk op vlees eten en landbouw. Zijn online platform verkoopt vlees, vis en wild rechtstreeks van ongeveer honderd boeren in Nederland en Duitsland. Volgens hem kunnen ethiek, duurzaamheid en voedzaamheid samengaan wanneer dieren natuurinclusief en met respect worden gehouden.

Te Voortwis groeide op boerderij Lindenhoff in Baambrugge op en nam het familiebedrijf later over. Na een periode bij cosmeticabedrijf L’Oréal koos hij voor de verkoop van lokaal en biologisch voedsel. In 2014 richtte hij Koopeenkoe.nl op, waarbij een dier pas werd geslacht als alle delen waren verkocht. Het concept groeide uit tot meerdere websites, waarna het bedrijf werd vereenvoudigd en verderging als Grutto. Klanten kunnen er vlees van onder meer Wagyu-runderen, Limousins, Schotse Hooglanders, varkens, kippen, schapen en geiten kopen.

De aangesloten boeren werken volgens Grutto met kruidenrijk grasland, beperkte inzet van kunstmest en aandacht voor biodiversiteit. Te Voortwis ziet grazende koeien als onderdeel van een natuurlijk systeem: begrazing, bemesting en vertrapping zouden de bodemstructuur, wateropslag en plantengroei verbeteren. Hij verwijst ook naar de grutto, waarvan in Nederland nog ongeveer 30.000 broedparen over zijn. Gezondere landbouwbedrijven zouden volgens hem ruimte kunnen bieden aan deze en andere weidevogels. Die visie is omstreden; niet iedereen deelt zijn opvattingen over de rol van koeien en vlees in een duurzaam voedselsysteem.

Grutto haalt het vlees zonder tussenhandel bij boeren op en vermeldt hun werkwijze en verhalen op de website. Te Voortwis zegt dat dieren zo goed mogelijk worden verzorgd en met zo min mogelijk stress worden geslacht, maar licht ook de gebruikte methoden toe. Het bedrijf verkoopt daarnaast onder meer wilde zalm uit Canada en wild uit natuurgebieden. Zo levert Staatsbosbeheer jaarlijks ongeveer vierhonderd edelherten uit de Oostvaardersplassen aan Grutto, omdat daar sprake is van een overschot. Te Voortwis jaagt zelf en benadrukt daarbij zorgvuldig en alleen bij een dodelijk schot te handelen.

Het grootste obstakel voor een duurzamere voedselketen is volgens hem de prijs. Nederlanders besteden gemiddeld slechts 8 procent van hun inkomen aan voedsel, tegenover 13 procent in Europa. De overheid zou consumenten daarom moeten stimuleren meer te betalen voor beter vlees en boeren financieel moeten helpen bij de overstap van gangbare naar biologische of regeneratieve landbouw. Direct stoppen met kunstmest vindt hij onrealistisch, omdat boeren en de toeleveringsindustrie er financieel afhankelijk van zijn. Wel moet de transitie volgens hem geleidelijk beginnen met minder kunstmest, meer biodiversiteit en minder vee per hectare.

Te Voortwis keert zich tegen wat hij een eenzijdige aanval op vlees noemt. Hij begrijpt de boosheid van boeren over de stikstofmaatregelen en vindt dat industriële en natuurinclusieve landbouw onvoldoende van elkaar worden onderscheiden. Ook noemt hij lokale reclameverboden voor vlees censuur. De door Wageningen University & Research bepleite eiwittransitie naar plantaardige en hybride producten ziet hij vooral als een commercieel model. Volgens hem hebben mensen, met name kinderen en ouderen, soms dierlijke eiwitten nodig. Hij vindt minder vlees eten prima, maar stelt dat een veganistisch dieet alleen verantwoord is met goede kennis en zorgvuldig afgestemde supplementen. Zijn kernboodschap: niet per se minder boeren, maar anders en meer in samenwerking met de natuur boeren.