Ben jij 'serial returner'? 15 procent consumenten is goed voor 60 procent ecologische voetafdruk e-commerce, blijkt uit VUB-onderzoek

In dit artikel:

VUB-onderzoek onder 10.000 consumenten in tien Europese landen toont dat een kleine groep van 15% — de zogenaamde “serial returners” die minstens de helft van hun online aankopen terugsturen — verantwoordelijk is voor ongeveer 60% van de ecologische voetafdruk van e‑commerce. De studie werd geleid door Heleen Buldeo Rai, professor duurzame logistiek en e‑commerce aan de VUB.

Online winkelen is op zich niet per definitie milieubelastender dan fysiek winkelen: een bestelwagen die veel pakjes tegelijk bezorgt kan minder kilometers per aankoop betekenen dan individuele autoritjes naar de winkel. Het probleem ontstaat wanneer veel artikelen worden teruggestuurd: een retour zendt hetzelfde traject vaak nogmaals in gang, soms met extra omwegen. Retouren zijn logistiek moeilijker te plannen en blijken vaak extra kilometers te maken doordat er weinig gespecialiseerde retourcentra zijn — vaak geconcentreerd in landen als Polen — waarna producten weer naar distributiecentra moeten voor herverkoop.

Demografisch zijn serial returners vooral jongere stedelingen met een iets lagere opleiding. Hun gedrag wordt grotendeels bepaald door gemak: gratis en makkelijke retourprocedures stimuleren impulsaankopen, meerdere bestellingen van hetzelfde item en het uitproberen van meerdere maten, waarna pas later wordt besloten wat blijft. Daardoor stijgt de milieu-impact van e‑commerce aanzienlijk.

De onderzoekers adviseren vooral betere informatie en een aangepaste communicatie door winkels en overheden. Consumenten die zelden retourneren doen dat door vooraf betrouwbare maatinformatie te zoeken of alleen vertrouwde merken te kopen; eenvoudige aanwijzingen zoals “valt kleiner uit” verminderen al retouren. Technische oplossingen zoals virtuele paskamers kunnen helpen, maar heldere maatadviezen en het vermijden van marketing die retouren als aankoopvrijbrief presenteert, zijn ook effectief. Daarnaast wijzen de onderzoekers op het belang van retailers om retourstromen slimmer te organiseren om onnodige kilometers en afval te beperken.