Ben je automatisch Amerikaan als je in VS bent geboren? Hooggerechtshof moet binnenkort beslissen
In dit artikel:
De zaak die het Amerikaanse Hooggerechtshof vandaag behandelt draait om het geboorterecht (ius soli): of iedereen die op Amerikaanse bodem geboren wordt automatisch staatsburger is volgens het 14e Amendement, ook als beide ouders geen Amerikaans staatsburger zijn. De regering-Trump stelde via een presidentieel besluit dat staatsburgerschap alleen moet gelden wanneer ten minste één ouder Amerikaans staatsburger of houder van een permanente verblijfsvergunning is. Die maatregel werd door federale rechters in Maryland, Massachusetts en Washington geblokkeerd; een nationale blokkade voorkomt voorlopig uitvoering van het decreet.
Het 14e Amendement van 1868 zegt dat wie in de Verenigde Staten wordt geboren en onder de wettelijke autoriteit valt, Amerikaans staatsburger is. Alleen kinderen van buitenlandse staatshoofden of diplomaten vallen buiten die regel. De Trump-regering betoogt dat de gangbare interpretatie van het amendement door de geschiedenis heen verkeerd is uitgelegd: het amendement was bedoeld om voormalige slaven en hun nakomelingen te beschermen, niet om automatisch iedereen die in de VS geboren wordt — inclusief kinderen van mensen zonder papieren of vrouwen die voor "geboortetoerisme" komen — het staatsburgerschap te geven.
Tegenstanders wijzen op langlopende jurisprudentie, met name de klassieke uitspraak United States v. Wong Kim Ark (1898). In die zaak oordeelde het Hooggerechtshof dat Wong Kim Ark, in San Francisco geboren als zoon van Chinese immigranten, rechtmatig Amerikaans staatsburger was ondanks de buitenlandse nationaliteit van zijn ouders. Ook de Immigration and Nationality Act van 1952 bevat bepalingen die het geboortegrondprincipe bevestigen; aanklagers noemen die wetgeving aanvullend bewijs dat het huidige recht duidelijk en consistent is.
De zitting is bijzonder omdat president Donald Trump persoonlijk aanwezig is — een stap die geen enkele voorganger heeft genomen. Hoewel hij tijdens de hoorzitting niets mag zeggen, is zijn aanwezigheid bedoeld om politieke druk uit te oefenen. De rechters toonden zich grotendeels sceptisch tegenover de argumenten van de regering. Chief Justice John Roberts vond de juridische redenering onsamenhangend en wees erop dat veranderingen in de samenleving geen vrijbrief zijn om de tekst van de grondwet anders te interpreteren. Andere rechters stelden praktische en tekstuele bezwaren aan de eis dat ouders een officiële verblijfsstatus moeten hebben om hun kinderen het staatsburgerschap te laten verwerven.
Het Hooggerechtshof weegt nu beide kanten: de historische context en eerdere uitspraken tegenover de door de regering voorgestelde nieuwe lezing van het 14e Amendement. Een uitspraak is nog niet gepland; de uitkomst kan de status van duizenden in de VS geborenen met niet-Amerikaanse ouders ingrijpend veranderen en heeft grote politieke en juridische gevolgen voor immigratiebeleid en burgerschapsrechten.