Belgische rechter veroordeelt verbod op conservatieve conferentie

In dit artikel:

De Brusselse rechtbank van eerste aanleg oordeelde dat de gemeente Sint-Joost‑ten‑Node onrechtmatig handelde door de rechtse Nationaal Conservatieve Conferentie (NatCon) in april 2024 te verbieden. De Franstalige rechter stelde dat het verbod een onnodige inperking van de grondrechten — vrijheid van meningsuiting en het recht op vreedzame vergadering — vormde, omdat er geen concreet bewijs was dat de openbare orde niet gehandhaafd kon worden. Eerder had ook de Raad van State al twee keer in het voordeel van de organisatoren beslist, waardoor nu zowel Franstalige als Nederlandstalige rechtsinstanties dezelfde lijn volgen.

In plaats van te onderzoeken welke veiligheidsmaatregelen nodig waren om het evenement veilig te laten verlopen koos de gemeente voor een algeheel verbod; dat oordeel kwalificeerde de rechtbank als een civiele fout. De aansprakelijkheid wordt rechtstreeks toegeschreven aan burgemeester Emir Kir: de gemeente moet één euro symbolische schadevergoeding betalen en de proceskosten vergoeden. Hoewel de vergoeding symbolisch is, benadrukte de rechter dat het handelen onwettig was en morele schade erkend werd.

Belangrijk in het vonnis is de afwijzing van een ‘heckler’s veto’: de dreiging van verstoring door derden mag niet zomaar worden gebruikt om legale meningsuiting te onderdrukken. MCC Brussels en de advocatuur noemen de uitspraak belangrijk en precedenthebbend; beperkingen van grondrechten zullen voortaan strenger worden getoetst, ongeacht taalgebied of politieke gevoeligheid.