Belgische premier De Wever biedt ontslag regering aan om belastingruzie terwijl Jetten en Heinen koersen op eigen begrotingsdebacle

In dit artikel:

De Belgische regering van premier Bart De Wever kwam maandag in een acute politieke crisis terecht nadat overleg over een begrotingspakket van 10 miljard euro was mislukt. De Wever reed daarop naar koning Filip om het ontslag van zijn regering aan te bieden. De coalitie, waarin onder meer N-VA, MR, Vooruit, CD&V en Les Engagés zitten, moet het Belgische begrotingstekort terugdringen. Dat bedraagt ongeveer 5 procent, terwijl de staatsschuld is opgelopen tot ruim 735 miljard euro, meer dan 110 procent van het bbp. De partijen verschilden vooral over de aanpak: rechtse coalitiepartners wilden vooral in de overheidsuitgaven snijden, terwijl linkse en christendemocratische partijen meer belastingverhogingen bepleitten. De koning moest beslissen of hij het ontslag zou aanvaarden of de kwestie voorlopig in beraad zou houden.

Volgens het artikel vormt de Belgische impasse een waarschuwing voor het Nederlandse kabinet van D66-premier Rob Jetten en VVD-minister van Financiën Eelco Heinen. Zij slaagden er tijdens een overlegweekend in het Catshuis niet in steun te vinden voor hun Belastingplan. Ze spraken met zeven oppositiepartijen, maar bereikten geen akkoord voordat de Tweede Kamer het plan op woensdag 4 november zou bespreken. De stemmingen staan gepland voor 12 november. Zonder aanvullende steun ontbreekt een meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer.

Partijen die het kabinet mogelijk kunnen helpen, bleven verdeeld. 50Plus en de ChristenUnie wezen op de grote tijdsdruk en het ontbreken van voldoende zetels. Aan de linkerzijde verklaarden PRO-leider Jesse Klaver en Volt-leider Laurens Dassen dat een akkoord vóór het debat niet haalbaar was. Ook gesprekken met JA21, BBB en SGP leverden nog geen concrete toezeggingen op. Daardoor moet het kabinet nog steeds steun zoeken bij verschillende, politiek uiteenlopende partijen.

De auteur stelt dat de problemen vooral ontstaan doordat het kabinet volgens hem onvoldoende wil bezuinigen op posten als asielopvang, Europese afdrachten, Oekraïnebeleid, klimaat- en stikstoffondsen en de omvang van het ambtenarenapparaat. In plaats daarvan zou het kabinet kiezen voor fiscale maatregelen en boekhoudkundige oplossingen, waaronder aanpassingen rond box 2 en box 3, een hogere belasting op kraanwater en een beperking van de zelfstandigenaftrek. Het artikel bekritiseert deze aanpak en betoogt dat belastingverhogingen zonder ingrepen in de overheidsuitgaven de financiële problemen niet oplossen.

Uiterlijk dinsdag 3 november moest een aangepast Belastingplan bij de Tweede Kamer liggen om invoering per 1 januari mogelijk te maken. De auteur trekt daarom een directe parallel tussen Brussel en Den Haag: in beide gevallen zou politieke verdeeldheid over bezuinigingen en lastenverzwaringen besluitvorming blokkeren. België dreigt bij uitblijven van een begroting terug te vallen op voorlopige twaalfden, terwijl het Nederlandse kabinet zonder parlementaire meerderheid een onzeker debat tegemoetgaat.