Belgische overheid doet WhatsApp in de ban: militairen en ambtenaren krijgen eigen chatapp
In dit artikel:
België stapt af van commerciële chatdiensten als WhatsApp en Messenger en introduceert een eigen berichtenapp: Beam. Het door een Belgisch bedrijf ontwikkelde platform is vorige week al in gebruik genomen door het leger en de inlichtingendiensten; volgende week volgen medewerkers op ministeries en bij gemeenten. In totaal zullen zo’n 750.000 overheidsgebruikers de app gaan gebruiken.
Functioneel lijkt Beam op gangbare apps: tekst, foto’s, groepen en videobellen zijn mogelijk. Het cruciale verschil is de hosting en toegangscontrole. Alle data wordt op een geheime locatie in België bewaard en alleen personen met een overheidsemailadres mogen de dienst gebruiken. Daarmee wil België de zeggenschap over gevoelige informatie terughalen en buitenlandse partijen buitenhouden.
De stap past in een bredere Europese beweging (Frankrijk ging België voor) richting digitale soevereiniteit. Nederlandse ethisch hacker Sijmen Ruwhof ondersteunt het idee: commerciële platforms als WhatsApp en Messenger zijn ingebed in advertentie- en data-economieën, waardoor privacy ondergeschikt kan zijn aan bedrijfsbelangen. Ook privacyvriendelijke alternatieven zoals Signal bieden voordelen, maar verliezen terrein als de onderliggende systemen niet door de overheid zelf worden beheerd.
De omschakeling komt nu bewezen inbreuken door Russische hackers aan het licht zijn gekomen: Nederlandse diensten waarschuwden dat inbraken in WhatsApp en Signal leidden tot het uitlezen van berichten van militairen en hoogwaardigheidsbekleders. Aanvallers gebruikten social engineering en nagemaakte support‑chatbots om verificatiecodes te ontfutselen en accounts te kapen.
Ruwhof waarschuwt echter dat een eigen app geen gulden oplossing is: mensen blijven de zwakste schakel en phishingtrucs zijn daarmee niet verdwenen. Wel maakt eigen hosting het voor indringers lastiger om toegang te krijgen, omdat de overheid zelf kan bepalen wie er binnenkomt. In Nederland loopt sinds 2024 onderzoek naar de mogelijkheid van een eigen overheidsapp; een woordvoerder van EZK benadrukt dat digitale soevereiniteit hoog op de agenda staat, maar noemde nog geen besluit of tijdpad.