Belgische oproep tot verbod zonnebank vindt bijval in Nederland: 'Het is niet veilig'

In dit artikel:

Een Belgische stichting roept op tot strengere maatregelen tegen zonnebanken en wil op korte termijn reclame verbieden en apparaten uit hotels en wellnesscentra weren, met als uiteindelijke doel een gefaseerde uitfasering. De oproep steunt op jarenlange wetenschap; de Wereldgezondheidsorganisatie plaatste UV-straling van zonnebanken al in 2009 op de lijst van kankerverwekkende stoffen.

In Nederland groeit de aandacht ook: het Zonkrachtactieplatform — een samenwerkingsverband met onder meer RIVM, KWF Kankerbestrijding, het Nationaal Huidfonds, KNMI en ziekenhuizen — werkt aan een gezamenlijk standpunt over bruiningsapparatuur. Arjan van Dijk (RIVM) zegt dat Nederlandse deskundigen begrip hebben voor de Belgische oproep; het platform kwam recent bijeen en verwacht binnen enkele weken naar buiten te treden. RIVM bezocht België ongeveer zes maanden geleden om over dit onderwerp van gedachten te wisselen.

De aanleiding is de snelle stijging van huidkanker: in Nederland wordt huidkanker het vaakst vastgesteld en jaarlijks krijgen meer dan 80.000 mensen de diagnose, aldus KWF. Het Nationaal Huidfonds wijst erop dat blootstelling aan UV-straling DNA-schade in huidcellen veroorzaakt; een deel van die schade blijft bestaan, wat zowel vroegtijdige veroudering als een verhoogd risico op huidkanker op de lange termijn tot gevolg heeft. Jongeren lopen extra gevaar: blootstelling aan UV op jonge leeftijd is een belangrijke risicofactor voor melanoom, de meest agressieve vorm van huidkanker.

KWF en het Huidfonds raden het gebruik van zonnebanken sterk af en pleiten voor betere voorlichting en bewustwording over de gezondheidsrisico’s. De brancheorganisatie Samenwerking Verantwoord Zonnen (SVZ) verdedigt daarentegen het bestaan van zonnebanken als alternatief voor natuurlijke zon bij omstandigheden waarin mensen weinig buiten komen. SVZ benadrukt dat zij inzet op verantwoord gebruik en wijst op bestaande wettelijke regels in Nederland: een maximale stralingssterkte en een verbod voor gebruikers onder de 18 jaar. De branche pleit voor een wettelijke legitimatieplicht zodat leeftijd beter gecontroleerd kan worden.

Of Nederland uiteindelijk een verbod zal invoeren, is onduidelijk. Het Huidfonds vindt een verbod vanuit gezondheidsoptiek gerechtvaardigd, maar twijfelt aan de politieke haalbaarheid. Van Dijk signaleert een kloof tussen wetenschappelijke evidentie en regelgeving en zegt dat hierover nog wordt gesproken. Naast beleidsdiscussies benadrukken deskundigen het belang van een maatschappelijke mentaliteitsverandering: het idee dat een gebruinde huid gezond is, draagt bij aan ondoordacht UV-gedrag en zou moeten verdwijnen.