België werkt door aan duur tolvignet, ondanks Nederlandse zorgen

In dit artikel:

België werkt aan een tolvignet voor snelwegen dat volgens gelekte plannen per 1 januari 2027 ingevoerd moet worden en jaarlijks ongeveer €100–€120 zou kosten. De opbrengst is al opgenomen in de Vlaamse begroting (ongeveer €130 mln). Het plan moet dit voorjaar op papier staan; onderhandelingen lopen nog.

Motief: Vlaanderen (en Wallonië) wil met het vignet buitenlandse weggebruikers laten bijdragen aan onderhoud en verbetering van de doorgaans slechtere snelwegen in België. Vlaams minister van Financiën Ben Weyts (N-VA) verdedigt het voorstel en krijgt ruime binnenlandse steun: van links tot rechts bestaat er politieke draagkracht voor de maatregel. Er wordt ook gedacht aan kortdurende, goedkopere vignetten (bijv. voor één of tien dagen).

Nederland reageert verontwaardigd. Kamerleden roepen demissionair staatssecretaris Laurens Tieman (BBB) op om zich tegen het Belgische plan te verzetten; de Nederlandse ambassadeur in Brussel is al geïnformeerd en Tieman wil zelf in gesprek met de Vlaamse minister. Bij grenstankstations is ook veel weerstand van automobilisten: sommigen vinden het onterecht dat buitenlanders opeens moeten betalen, anderen zouden het acceptabeler vinden als het geld daadwerkelijk naar weginfrastructuur gaat. Politieke partijen zoals Denk pleiten zelfs voor tegenmaatregelen, bijvoorbeeld reciproque heffingen voor Belgen die Nederland binnenrijden; Tieman sluit dergelijke stappen niet uit, maar die beslissing ligt bij zijn opvolger.

Er hangen echter juridische risico’s aan het plan. Europese regels verbieden discriminatie waarbij buitenlanders betalen voor wegggebruik terwijl binnenlandse bestuurders via compensaties worden ontzien. In een eerdere zaak tegen Duitsland oordeelde het Europese Hof dat zo’n constructie onverenigbaar kan zijn met EU-wetgeving. Belgische politici benadrukken dat eventuele compensatieregelingen voor inwoners juridisch "van beton" moeten zijn, omdat anders de maatregel door Europa kan worden teruggefloten. Kritische Vlaamse oppositieleden, zoals Jasper Pillen (Anders), steunen het doel maar betwijfelen of uitvoering en juridische houdbaarheid binnen de beoogde termijn haalbaar zijn.

Historische context: dit is niet nieuw — in 2007 bestond al eens een Belgisch vignetplan dat uiteindelijk sneuvelde na diplomatiek overleg met Nederland. Nu escaleert de discussie opnieuw en kan zij leiden tot diplomatieke of wederkerige maatregelen als België doorzet.