Belastingvrij beleggen: moet Nederland het Zweedse model kopiëren?

In dit artikel:

Zweden kent al jaren een investeringsspaarrekening (ISK) waarmee particulieren belastingvriendelijk in aandelen en fondsen kunnen investeren. Met een persoonsnummer kunnen Zweden snel een ISK openen; investeringen tot circa 300.000 kronen (~27.000 euro) zijn vrijgesteld en daarboven geldt een laag tarief. Automatische aangifte maakt beleggen laagdrempelig, waardoor ongeveer 40% van de bevolking via een ISK belegt — goed voor zo’n 167 miljard euro aan kapitaal — en de beurs van Stockholm aantrekkelijker is geworden voor bedrijven die willen ophalen.

De Europese Commissie moedigt dit soort eenvoudige spaar‑en‑beleggingsproducten aan om Europese bedrijven beter toegang tot nieuw kapitaal te geven. In het Nederlandse coalitieakkoord staat dat een fiscaal aantrekkelijk equivalent van de Zweedse rekening onderzocht moet worden. Nederlandse experts zien in het Zweedse model een manier om meer kapitaal voor ondernemingen vrij te maken.

Tegelijkertijd bestaat er felle kritiek: onderzoekers en linkse partijen wijzen erop dat vooral vermogenden profiteren en dat de staat door belastingsontvangsten misloopt, met gevolgen voor publieke voorzieningen. Toezichthouders waarschuwen ook dat een ISK niet automatisch veiliger of voordeliger is voor consumenten.

In Nederland is de invoering onzeker. Een geplande hervorming van vermogensbelasting kan het ontwerp en de kosten compliceren; het ministerie van Financiën houdt zich terug en laat banken en brokers voorlopig met producten komen terwijl het fiscale kader wordt onderzocht. Daarmee blijft onduidelijk of Nederlandse spaarders straks een vergelijkbare fiscale kans krijgen als in Zweden.