Belastingdienst op tien van twaalf punten niet op orde met privacy, omstreden systemen draaien nog jaren door

In dit artikel:

De Belastingdienst beschermt de persoonsgegevens van burgers nog altijd onvoldoende, blijkt uit onderzoek van de Autoriteit Persoonsgegevens (AP). De toezichthouder beoordeelde twaalf onderdelen van de privacybescherming en concludeerde dat de dienst op tien punten niet aan de regels voldoet. Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) stuurde het rapport woensdag naar de Tweede Kamer. De AP hield van 2024 tot medio 2026 toezicht.

Twee systemen, het Informatiesjabloon en de Klantbeeld Toezicht Applicatie (KTA), brengen volgens de AP grote privacyrisico’s met zich mee. Ze lijken op het eerder verboden Risico Analyse Model, maar blijven naar verwachting tot respectievelijk 2027 en 2028 in gebruik omdat de Belastingdienst ze noodzakelijk vindt.

Ook de geautomatiseerde selectie van aangiftes leidt tot zorgen. Van de ongeveer honderd selectie-instrumenten was medio 2026 slechts een klein deel getoetst. Daardoor blijven risico’s op discriminatie en schending van grondrechten bestaan. De Belastingdienst kan bovendien niet aantonen dat altijd een mens de uitkomsten van algoritmes beoordeelt. Ook is niet duidelijk of verzoeken van burgers om inzage in hun gegevens tijdig worden afgehandeld.

Verder staat het burgerservicenummer nog in betalingskenmerken en vorderingsnummers, waardoor belasting- of betalingsinformatie mogelijk te achterhalen is. Het BSN verdwijnt eind dit jaar uit particuliere betalingskenmerken, in het derde kwartaal van 2027 uit die van ondernemers en uiterlijk in 2032 uit vorderingsnummers.

De AP is wel positief over de aanpak van datalekken en verplichte risicoanalyses. Het omstreden systeem Gruff is in oktober uitgezet. Eerenberg noemt de situatie onbevredigend en verwacht dat het nog enkele jaren duurt voordat de privacybescherming op orde is.