Belastingdienst legt veel te hoge aanslagen op bij mensen die geen aangifte doen

In dit artikel:

Een onderzoek van de Inspectie belastingen, toeslagen en douane toont dat veel mensen die hun inkomen niet zelf opgeven, een forse schatting van de Belastingdienst krijgen en daardoor soms duizenden euro’s te veel betalen. In 2022 ging het om 78.600 aanslagen die volledig op zo’n schatting waren gebaseerd; daarbovenop komt vaak nog een boete.

De inspectie signaleert twee groepen: mensen die vanwege taalproblemen, beperkte digitale vaardigheden of onzekerheid geen aangifte kunnen doen, en mensen die bewust uitblijven met aangifte. Bij bijna 14.000 van de geschatte aanslagen kwam later alsnog een eigen aangifte binnen. Die vergelijking laat zien dat deze belastingplichtigen gemiddeld bijna €9.000 te veel betaalden: de geschatte aanslag bedroeg gemiddeld bijna €13.000, terwijl op basis van hun daadwerkelijke gegevens rond €4.000 terecht zou zijn geweest.

De impact beperkt zich niet tot inkomstenbelasting. Geschatte inkomens worden ook doorgegeven aan instanties als de Dienst Toeslagen en DUO, waardoor mensen in aanmerking komende toeslagen mislopen of studenten te weinig aanvullende beurs ontvangen. De inspectie stelt dat een deel van deze groep onvoldoende wordt bereikt en vraagt om beter inzicht in het aantal en de juistheid van schattingen.

De Belastingdienst zegt mensen actiever te willen helpen via extra balies en persoonlijke contacten, maar als contact uitblijft wordt er met vaak onvolledige gegevens een zo zorgvuldig mogelijke schatting gemaakt. De inspectie dringt aan op versnelling van een wetswijziging die het straks mogelijk moet maken om ook op basis van schattingen terug te betalen; nu is dat nog niet toegestaan, waardoor onterecht hoge aanslagen langdurige financiële schade kunnen veroorzaken.