Bekladding verwijderen van Bijbelse opgraving? Nee, zegt rabbijn Moussadji: We leven in Bijbelse geschiedenis van overleving
In dit artikel:
Rabbijn Yehuda Moussadji sprak eind januari in Nijkerk tijdens de predikantendag in het gebouw van Christenen voor Israël (CvI) over archeologische vondsten die volgens hem aansluiten bij Bijbelse verhalen. De uit Canada afkomstige en in Amersfoort woonachtige Moussadji, die eerder vijftien jaar in Israël woonde en lesgeeft in de synagogen van Amersfoort en Leiden, nam de aanwezige voorgangers mee langs concrete aanwijzingen uit de materiële geschiedenis van Israël.
Zijn betrokkenheid bij het thema begon ruim vijf jaar geleden toen een leerling harde, niet-filosofische bewijzen wilde voor het bestaan van God. Moussadji en die leerling bestudeerden onder meer werk van Kenneth A. Kitchen en David Rohl en raakten overtuigd van overeenkomsten tussen teksten en archeologische vondsten. Als voorbeeld noemt hij de Egyptische naam van Jozef, Zafnath Paänéah, die volgens sommige onderzoekers letterlijk “die het leven brengt” betekent en daarmee inhoudelijk bij het Bijbelverhaal zou passen. Ook bestudeert hij Egyptische graftombeschilderingen — zoals in de tomben van Thoetmosis III en Amenhotep II — waarin scènes van water en verdronken figuren mogelijk herinneringen aan de Exodus oproepen.
Moussadji benadrukte verder een opgraving bij de berg Ebal waarbij een loden plaatje met de vroegste vermelding van de naam JHWH werd gevonden; deze vondst en het daar gevonden altaar werden door sommigen in verband gebracht met het in Jozua genoemde altaar van Jozua, al is die interpretatie omstreden. Hij gebruikte zulke voorbeelden om te tonen dat geloof en historische bewijs elkaar kunnen aanvullen en om verbondenheid te zoeken met christelijke toehoorders.
Privé is Moussadji ook actief als stemacteur en coach, en hij waardeert persoonlijke onderwijsrelaties. Hij maakte zich zorgen over toenemend antisemitisme, verwees naar vernieling van het altaar na 7 oktober 2023 en pleitte voor gemeenschappelijke aandacht voor overleving en saamhorigheid in plaats van nadruk op verschillen.