Beestachtig vermoorde Johan de Witt bleek ook een feestnummer over wie pikante roddels gingen

woensdag, 7 mei 2025 (11:30) - De Telegraaf

In dit artikel:

Johan de Witt, geboren in 1625 in Dordrecht uit een welvarend regentengezin, was meer dan alleen de raadpensionaris die in 1672 op brute wijze om het leven werd gebracht. Zijn vader Jacob was succesvol in de houthandel en belegde in de VOC en WIC, terwijl Johan zelf zijn inkomen investeerde in Statenobligaties. Dankzij het familiekapitaal maakte Johan samen met zijn broer Cornelis een Grand Tour door Frankrijk en Engeland, waar ze onder meer de jonge Lodewijk XIV ontmoetten.

Als jongeman stond Johan bekend als een vrolijke vrijgezel die deelnam aan de 'Ordre de l’Union de la Joye', een feestelijke genootschap, en flirtte met voorname dames, wat soms tot kritiek leidde. Hij bezat een groot wiskundig talent en legde de basis voor de levensverzekeringswiskunde. Uiteindelijk trouwde hij uit liefde met Wendela Bicker, afkomstig uit een invloedrijk Amsterdams regentengeslacht. Samen kregen ze acht kinderen, van wie twee jong stierven, wat voor hen een groot verdriet was.

Politiek had De Witt een complexe verhouding met koning Karel II van Engeland, met wie Nederland toen vaak in oorlog was, en met de Oranjes, vooral met Amalia van Solms, wier portret door Rembrandt te zien is. Als raadpensionaris was hij een sleutelfiguur in het stadhouderloze tijdperk, maar zijn langdurige machtsperiode riep uiteindelijk weerstand op.

De Dordrechts Museum-expositie "De wereld van De Witt (1625-1672)" richt zich deze zomer op de mens achter de politicus, waarbij nadrukkelijk wordt geprobeerd om verder te kijken dan de gewelddadige moord op Johan en zijn broer in het rampjaar 1672. De tentoonstelling belicht zijn persoonlijke leven, intellectuele bijdragen en politieke worstelingen, terwijl de fatale dag in Den Haag wordt getoond vanuit het perspectief van zijn vader Jacob. De moord op De Witt blijft een van de meest gewelddadige momenten uit de Nederlandse geschiedenis en markeert het einde van een invloedrijke carrière.