Bedrijven moeten sneller failliet gaan om plaats te maken voor de toekomst, vindt het CPB

In dit artikel:

Het Centraal Planbureau (CPB) stelt dat in Nederland al jarenlang te weinig verouderde ondernemingen verdwijnen, waardoor ruimte voor vernieuwende en productieve bedrijven ontbreekt. Dat gebrek aan doorstroming remt de productiviteitsgroei en draagt volgens het CPB bij aan een minder dynamische economie. De waarneming speelt op de Nederlandse markt: minder faillissementen en een grotere overleving van oudere, minder efficiënte bedrijven beperken de herverdeling van kapitaal, arbeid en marktaandeel naar innovatieve spelers.

Volgens het CPB heeft deze beperkte "creative destruction" meerdere effecten: nieuwe technologieën en productiviteitsverbeteringen verspreiden zich langzamer, concurrentiedruk neemt af en investeringen raken minder doelmatig verdeeld. Hierdoor kan de economische groei op de middellange termijn onder druk komen te staan. De situatie lijkt samen te hangen met factoren zoals complexe ontslagregels, fiscale en administratieve belemmeringen, en steunmaatregelen die soms bedrijven in stand houden die anders zouden verdwijnen — al verschilt de precieze oorzaak per sector.

Om de doorstroom te bevorderen worden in beleidsdiscussies vaak maatregelen genoemd zoals versoepeling van exit- en herstructureringsprocedures, het terugdringen van subsidies die productie van inefficiënte bedrijven in stand houden, en het versterken van concurrentie en marktoegang voor start-ups. Daarnaast kan betere ondersteuning bij heroriëntatie van werknemers en het stimuleren van innovatie en schaalvergroting bij jonge ondernemingen bijdragen aan een gezondere economische vernieuwing. Het CPB waarschuwt dat zonder zulk beleid de Nederlandse economie risico loopt minder productief en minder concurrerend te blijven.