"Bedrijven dicht door ongeschikte rekenmodellen"

In dit artikel:

Ronald Meester, hoogleraar waarschijnlijkheidsrekening aan de Vrije Universiteit Amsterdam, blijft pal achter het rapport dat hij vorig jaar oktober publiceerde over de wijze waarop stikstofberekeningen in Nederland worden gemaakt en toegepast. Zijn analyse richtte zich niet primair op de gemelde depositiecijfers zelf, maar op de rekenmodellen (onder meer Aerius en OPS) en de kritische depositiewaarden (kdw’s) die daaruit volgen. Volgens Meester zijn die kdw’s schattingen met grote onzekerheidsmarges en geen harde natuurkundige drempels, maar in beleid en rechtspraak worden ze als absolute grenzen gehanteerd — met verstrekkende gevolgen voor boeren en bouwprojecten.

Meester betoogt dat modellen nauwelijks kunnen vaststellen hoeveel stikstof van één specifieke bron precies in één beschermd gebied neerslaat. Hij wijst erop dat ook het RIVM afwijkingen in gemiddelden erkent tot 70–80 procent, wat volgens hem de bruikbaarheid van detailberekeningen aantast. Aerius, oorspronkelijk bedoeld als instrument voor globale schattingen, is volgens hem uitgegroeid tot een juridisch handvat: de wet verwijst expliciet naar het model, waardoor rechters meer toetsen aan het instrument dan aan de wetenschappelijke betrouwbaarheid van de uitkomst.

De publicatie van zijn rapport leidde tot politieke en mediarelaties. Het demissionair kabinet concludeerde vorige maand — mede op basis van een review door Arthur Petersen (UCL) — dat delen van Meesters conclusies onvoldoende wetenschappelijk onderbouwd zijn. Diverse partijen bestempelden het werk als misleidend en media besteedden veel aandacht aan zijn personen en werkwijze. Meester zegt aanvallen op zijn integriteit te hebben ondergaan en stelt dat hij niets hoefde terug te nemen na de review.

Als alternatief pleit Meester voor een fundamenteel andere aanpak: minder nadruk op fijnmazige modelberekeningen, meer focus op trendmetingen en zichtbare ecologische ontwikkelingen, en vooral politieke verantwoordelijkheid bij keuzes. Hij waarschuwt dat het huidige beleid natuur reduceren tot louter stikstofbeheer en dringt aan op een wetenschappelijke houding die twijfel en debat toelaat.

Kortom: Meester vraagt om terughoudendheid in het gebruik van modellen als juridische en beleidsmatige uitsluitende maatstaf en roept op tot een bredere, minder model-afhankelijke omgang met natuurbeleid.