Bedreigt de techbubbel ons pensioen? „We staan nog maar aan het begin van de AI-ontwikkelingen"
In dit artikel:
Beleggingsstrateeg Peter Vonk (Rabobank) plaatst de huidige hausse in techaandelen en AI-investeringen in perspectief: er zitten zeker bubbelachtige kenmerken in de markt, maar een snelle en brede waardedaling acht hij onwaarschijnlijk. De discussie spitst zich toe op de vraag of de torenhoge verwachtingen rondom kunstmatige intelligentie gerechtvaardigd zijn en wat dat betekent voor beleggers en pensioenfondsen.
Wie en wat
- Rabobank verhoogde het afgelopen jaar stapsgewijs het aandelengewicht in Nasdaq-bedrijven voor klanten; Vonk adviseert onderscheid te maken tussen gevestigde techreuzen en jonge, verlieslatende start-ups.
- Toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) waarschuwt dat Nederlandse pensioenfondsen – gezamenlijk ruim €1.600 mrd beheren, waarvan ongeveer €150 mrd inmiddels in techaandelen zit – kwetsbaar zijn als AI-verwachtingen teleurstellen.
- Kritische stemmen zijn er van Nobelprijswinnaar Daron Acemoglu (AI automatiseert mogelijk minder banen dan vaak gedacht), en Jelle Zuidema (UvA), die parallellen ziet met de dotcom-bubbel en voorziet dat veel investeringen moeten worden afgeschreven.
- Ook bedrijfspraktijk en cijfers spelen mee: Nvidia meldde dit jaar opnieuw sterke omzetgroei en werkt mee aan grootschalige AI-supercomputers; Anthropic publiceerde schattingen dat AI kantoortaken sterk kan versnellen; OpenAI verwacht volgens eigen planning pas rond 2029 winstgevend te zijn, terwijl het recent grote kapitaalinjecties ophaalde.
Wanneer en waar
De ontwikkelingen zijn actueel (2024) en spelen zowel op de Amerikaanse technologiebeurs Nasdaq als wereldwijd. De aandacht is relevant voor Nederlandse beleggers en pensioenfondsen omdat zij omvangrijk in Amerikaanse tech hebben geïnvesteerd.
Waarom de zorgen
DNB vreest dat te optimistische verwachtingen over AI kunnen kantelen: als de beloofde productiviteits- en omwentelingseffecten tegenvallen, dalen koersen en slinkt het pensioenkapitaal. Kritici herinneren aan de dotcom-hausse rond 2000, toen veel ICT-aandelen na euforie fors in waarde kelderden. Daarnaast zijn veel nieuwe AI-spelers nog verliesgevend; dat trekt ondanks gebrek aan inkomsten toch veel kapitaal aan, een klassiek signaal van oververhitting.
Waarom Vonk minder pessimistisch is
Vonk benadrukt dat de huidige situatie anders is dan 25 jaar geleden: de grootste spelers (de zogenoemde Magnificent Seven: Apple, Microsoft, Amazon, Alphabet, Meta, Nvidia en Tesla) hebben veel kasmiddelen en maken doorgaans wél winst. Dat verkleint het risico op een algemenere crash. Bovendien zijn rente-omstandigheden in de VS (nog) ondersteunend voor investeringen, en wordt verwacht dat uitgaven aan datacenters en AI-infrastructuur de komende jaren met dubbele cijfers blijven groeien — iets waar gevestigde hardware- en cloudspelers van profiteren. Ook neemt de vraag naar AI-oplossingen bij overheden, bedrijven en consumenten nog toe, wat volgens Vonk aangeeft dat de aandrijfkracht van de sector niet meteen opdroogt.
Belangrijk om te onthouden
- Er is een tweedeling: sterk gefinancierde, winstgevende techreuzen versus talloze risicovolle start-ups met bubbelachtige kenmerken.
- Nederlandse pensioenfondsen hebben een niet onaanzienlijk deel in tech, maar toezichthouders en fondsbestuurders zeggen dat zij voorzichtig beleggen en selecties maken op ESG- en risicokriteria.
- Een scherpe, algemene crash acht Vonk niet waarschijnlijk; wel zullen enkele bedrijven falen en kunnen beleggers in bepaalde segmenten forse verliezen lijden.
Kortom: de AI-hype drijft veel kapitaal naar tech, met reële kansen op productiviteitswinst en groeimogelijkheden, maar ook met duidelijke risico’s en segmenten waarin een bubbel kan barsten — opvolging en spreiding blijven cruciaal voor beleggers en pensioenfondsen.