BBC: Griekse politie zette gemaskerde migranten in voor 'pushbacks' migranten
In dit artikel:
BBC-onderzoek wijst uit dat Griekse autoriteiten sinds ongeveer 2020 migranten zouden rekruteren om andere vluchtelingen gewelddadig terug te sturen over de landgrens met Turkije. De zogenaamde huurlingen, zelf afkomstig uit landen als Pakistan, Afghanistan en Syrië, zouden betrokken zijn geweest bij het uitkleden, beroven, slaan en in sommige gevallen seksueel misbruik van migranten, zo vertellen getuigen, voormalige huurlingen en (anonieme) politiebronnen tegen de zender.
De BBC baseert haar bevindingen op interviews, een video die de zender toegestuurd kreeg en op officiële documenten en gelekte tuchttranscripten. In die stukken komt een incident naar voren waarin groepen van tien tot twintig mensen zonder Griekse of EU-nationaliteit handelden op instructie van Griekse autoriteiten; ook zouden tijdens een tuchtprocedure in 2024 grenswachters verklaard hebben dat vrouwelijke migranten werden verkracht door huurlingen. Tegen vijf grenswachten loopt een strafzaak wegens corruptie; in sommige fragmenten zou toegegeven worden dat huurlingen zijn ingezet.
Getuigenissen variëren: enkele voormalige huurlingen zeggen onder druk te hebben gehandeld en dat hen geld of in beslag genomen telefoons werden gegeven, anderen ontkennen actief geweld te hebben gepleegd maar bevestigen veel agressie te hebben gezien. Volgens documenten kregen sommige huurlingen zelfs papieren die hen in de praktijk toegang tot Griekenland verschaffen. De BBC kon videobeelden niet volledig onafhankelijk verifiëren, maar stelt dat de verschillende bronnen goed op elkaar aansluiten.
Het gebruik van dergelijke gewelddadige pushbacks — het terugsturen van mensen zonder mogelijkheid tot asielaanvraag — is al langer aan de orde en is volgens Europees recht verboden. De Griekse premier zegt geen weet te hebben van het inzetten van migranten als huurlingen. Eerdere rapporten, onder meer van Lighthouse Reports in 2022, meldden al het inzetten van gemaskerde mannen bij grensoperaties.
De onthullingen vallen samen met lopende juridische ontwikkelingen: eind vorig jaar oordeelde het Europees Hof van Justitie dat Frontex aansprakelijk kan zijn voor pushbacks, en recent is in Frankrijk een onderzoek gestart naar de voormalige Frontex-directeur Fabrice Leggeri wegens mogelijke misdaden tegen de menselijkheid en marteling. De zaak versterkt de aandacht op het grensbeleid van EU-lidstaten en de rol van agentschappen en lokale politie bij illegale terugdrijvingen.