BBB raakte in 2,5 jaar tijd opvallend veel politici kwijt: 'Niet iedereen wist waar de partij voor stond'
In dit artikel:
De BoerBurgerBeweging (BBB) heeft in de afgelopen 2,5 jaar een reeks zetelverliezen gekend door massale overstappen en afsplitsingen, veroorzaakt door interne meningsverschillen en onvrede over de koers van de partij. Waar BBB in maart 2023 als uit het niets de grootste partij in vrijwel alle provincies werd, is het beeld sindsdien flink veranderd: in de Eerste Kamer vertrok een kwart van de senatoren en in de provincies nam het aantal Statenzetels af van 137 naar 122 (meer dan 10 procent verlies), blijkt uit een inventarisatie van RTL Nieuws.
Op landelijk niveau viel de eerste opvallende breuk toen senator Arie Griffioen uit de BBB-fractie stapte en zich aansloot bij D66 — een zet die politieke tegenpolen bijeenbrengt en vooral op asiel- en migratiebeleid onverenigbaar lijkt. Griffioen noemde de deelname van BBB aan een kabinet met de PVV en een rechterlijke koersverschuiving als reden om afstand te nemen. Door zijn vertrek en dat van anderen kromp de fractie in de Eerste Kamer van 16 naar 12 zetels; BBB is daar niet langer de grootste fractie (GroenLinks-PvdA telt nu 14 zetels).
Op provinciaal niveau waren de verschuivingen ongelijk verdeeld: in totaal verlieten politici in ongeveer de helft van de provincies de partij. Overijssel kende de grootste instorting: bijna de helft van de 17 gekozen BBB’ers stapte op en de fractie versplinterde. Statenlid Edith du Bois zei teleurgesteld te zijn geraakt door de eenzijdige focus op agrarische belangen en het gebrek aan bereidheid tot compromis, waardoor zij samen met zes collega’s de partij verliet. Ook in Zeeland, Noord-Brabant, Gelderland, Limburg en Noord-Holland trokken Statenleden weg — soms naar andere regionale partijen, soms naar bestaande landelijke partijen zoals Forum voor Democratie (Eric Kemperman) of 50PLUS (Rob Nijkamp).
De motieven lopen uiteen: onenigheid over de koers (onder meer rond natuur-, landbouw- en woonbeleid), interne ruzies, frustratie over coalitiebeslissingen en het gevoel geen invloed te hebben op lokaal beleid. BBB-leider Caroline van der Plas wijt een deel van de uittocht aan de snelle groei in 2023, met veel politiek onervaren nieuwkomers die moeite hebben met het leren “compromissen sluiten” binnen coalities. Ze verwacht dat de grootste golf van vertrekkers achter de partij ligt en benadrukt dat BBB nog steeds bestuurt op veel plekken.
Landelijk heeft BBB eerder dit jaar al een forse tik gekregen: bij de Tweede Kamerverkiezingen halveerde de partij bijna. Vooruitkijkend doet BBB in maart volgend jaar voor het eerst mee aan gemeenteraadsverkiezingen in 29 gemeenten — een test voor de partij om te laten zien of zij lokale steun kan consolideren ondanks interne afhakers en verschuivingen in het politieke landschap.