Bassiehof - Máxima's optreden bij Oxfam Novib-feest later deze maand overschrijdt rode lijn

In dit artikel:

Koningin Máxima is op dinsdagochtend 31 maart aanwezig bij de viering van het 70-jarig bestaan van Oxfam Novib in Den Haag. Zij opent het nieuwe Oxfam House, neemt deel aan een panel over jongerenparticipatie en bescherming van jonge activisten samen met minister Sjoerd Sjoerdsma (D66) en bekijkt een tentoonstelling over de geschiedenis van de organisatie, onder meer met cabaretier Dolf Jansen.

Oxfam Novib is echter omstreden. De ngo worstelt nog altijd met nasleep van het seksschandaal op Haïti en interne kritiek op hoe destijds leidinggevenden met de zaak zijn omgegaan; de Britse ex-directeur voert daarnaast een rechtszaak tegen de organisatie over vermeende discriminatie en antisemitisme. De organisatie organiseerde vorig jaar demonstraties die politiek gevoelig lagen en voerde campagnes gericht tegen een minister. Ook loopt er een procedure tegen de Nederlandse staat over levering van F‑35‑onderdelen aan Israël. Volgens Oxfams begroting haalt Novib dit jaar ruim €168 miljoen binnen, ongeveer €60 miljoen daarvan uit overheidssteun; kritiek luidt dat belastinggeld deels wordt ingezet voor rechtszaken en politieke acties en dat er bijdragen zijn gedaan aan acties van Extinction Rebellion. Recent verschenen ook berichten over mogelijke banden met Hamas; de VVD heeft hierover opheldering geëist van minister Sjoerdsma.

De aanwezigheid van Máxima bij dit jubileum heeft een politiek debat opgeroepen. Kamerlid Gidi Markuszower heeft Kamervragen ingediend bij premier Rob Jetten met het verzoek de koningin af te laten zien van het bezoek. De kwestie raakt aan de rol van het staatshoofd als verbindende factor en aan de vraag in hoeverre regering en kabinetstoezicht moeten ingrijpen bij koninklijke publieke optredens, met precedenten waarin ministers het paleis hebben aangesproken over publieke uitlatingen en deelname aan internationale evenementen.