Bassiehof - Dit is geen CPB-grafiek maar een populistische leugen van Peter Wennink

In dit artikel:

Oud‑ASML‑topman Peter Wennink kwam deze maand in het middelpunt van een debat te staan nadat hij een breed rapport presenteerde met maatregelen om welvaart te behouden en problemen als woningmarkt, stikstof en zorg aan te pakken (met een geraamde prijs van circa €150 mrd). NRC publiceerde op Eerste Kerstdag (21:30) een kritisch stuk over de onderbouwing van dat rapport: meerdere economen, het CPB, DNB, vakbonden en journalisten vinden dat Wennink cijfers selectief gebruikt en tot misleidende conclusies komt.

Het meest opvallende bezwaar betreft een grafiek in het rapport (p.16) die waarschuwt dat de staatsschuld in 2060 tot 234% van het nationaal inkomen zou kunnen oplopen. Die extreme uitkomst wordt in het stuk aan het CPB toegeschreven, terwijl het CPB zelf in juli juist uitkwam op ongeveer 126% voor 2060. De verklaring blijkt dat Wennink twee afzonderlijke CPB‑scenario’s heeft opgeteld — extra klimaatuitgaven (+56 procentpunt) en extra defensieuitgaven (+51 procentpunt) — hoewel het CPB deze scenario’s niet heeft gecombineerd en juist waarschuwt dat doorwerkingen en onzekerheidsbanden dergelijke optellingen niet rechtvaardigen. Kritiek luidt dat de presentatie van één alarmgetal zonder bandbreedte misleidend is.

Politiek en organisatorisch speelt ook een belangenconflict mee: het rapport wordt actief gepromoot door Voor Ons Nederland (VON), de donorgestuurde super PAC van Klaas Dijkhoff. Dat VON het stuk verspreidt en donateurs oproept mee te denken is gevoelig omdat Wennink zelf in de raad van toezicht van die club zit. Critici merken op dat VON in de vorige campagne veel geld uitgaf om populisme aan de kaak te stellen — waaronder het verwijt dat populisten de werkelijkheid versimpelen — en vragen zich nu af of het promoten van twijfelachtige CPB‑grafieken niet hetzelfde patroon laat zien.