Banken laat zijn champignons binnenkort plukken door robots

In dit artikel:

Familiebedrijf Banken Champignons uit Wijchen (bij Nijmegen), geleid door broers Rob (54) en Jurgen (60) Banken, kreeg op 5 november de Family Business Legacy Award van EY vanwege indrukwekkende groei en innovatie. Het in 1956 door hun ouders in Batenburg begonnen bedrijf groeide uit tot een speler met zes kwekerijen, vijf handelsvestigingen in Nederland, België en Polen, ruim 550 medewerkers, een omzet van circa €150 miljoen en klanten in dertig landen. Meer dan de helft van de champignons uit de Benelux passeert via Banken; het bedrijf rijdt met 25 eigen vrachtwagens en levert binnen 24 uur aan supermarkten en foodservice.

In Wijchen worden champignons en andere paddenstoelen ontvangen, gekeurd, bewerkt (wassen, snijden, vullen) en verpakt. Het assortiment loopt van bekende witte en kastanjechampignons tot exotische soorten en wilde paddenstoelen uit Oost- en Zuid-Europa. Banken ontwikkelt ook verwerkte producten en vleesvervangende varianten onder eigen namen en kan private-label leveren.

De sector staat onder druk door lage prijzen en stijgende kosten; het aantal Nederlandse kwekerijen kromp van ongeveer duizend in de jaren ’90 naar wellicht vijftig nu. Arbeid is de grootste kostenpost omdat plukken handwerk blijft. Daarom investeert Banken samen met een Canadese partner sindsdien ruim CAD 60 miljoen in een plukrobot. De vijfde versie, met AI-gestuurde camera’s en zuignappen die champignons selecteren, snijden en sorteren, wordt in december in een kwekerij geplaatst; Rob verwacht dat dit de sector kan veranderen. Een robot kost naar schatting €200–250k; per stelling zijn er twee nodig.

Banken werkt ook aan duurzaamheid: het bedrijf vervangt inmiddels circa 30% van de veenhoudende dekaarde om de CO2-voetafdruk te verlagen en heeft zich verbonden aan het klimaatakkoord van Parijs. Verder onderzoekt het bedrijf verhoging van vitamine D in champignons via UV-belichting, maar kostentoerekening richting retailers blijft een uitdaging.